تاماس ادیسون و نیکولا تسلا: کدامیک شیاد بود و کدامیک دانشمندی نوآور و مبتکر و ژرف نگر؟ 

 
هفته اول ژانویه که بگذرد سالروز درگذشت بزرگ‌ترین مخترع جهان معاصر از راه می‌رسد: نیکولا تسلا. درگیری‌های او و ادیسون در دوره همکاری‌شان مسئله‌ای نیست که بر همه پوشیده باشد اما هنوز هم فضای عمومی ادیسون را بیش از تسلا می‌شناسد. به همین خاطر دفاع از تسلا و رویکردی که او به مسائل داشت، هنوز هم موضوعیت خود را از دست نداده است.

برگردیم به تابستان سال ۱۸۵۶. روزهای اول تابستان بود. دهم ژوئیه همان سال بود که شهر سمیلجان، که امروز در کرواسی قرار دارد و آن زمان در امپراتوری اتریش بود، ناگهان تبدیل شد به محل تولد یکی از درخشان‌ترین ذهن‌های تاریخ مهندسی و اختراعات: نیکولا تسلا. امروز اگر سری به صربستان هم بخواهید بزنید، متوجه خواهید شد که فرودگاه اصلی پایتخت این کشور هم به نام همین فرد است. جدای از این دو نمونه کوچک شهری، واحدی که با آن قدرت میدان مغناطیسی - یا دقیقتر بگوییم «چگالی شار مغناطیسی» - را معرفی می‌کنند، «تسلا» نام دارد. مثلا می‌گویند فلان میدان مغناطیسی یک تسلا قدرت دارد و بهمان میدان ۲ تسلا.

آن فرودگاه و این میدان مغناطیسی و این‌ها را کنار بگذاریم و هر چه سریع‌تر برویم سراغ آن مجسمه که جلوی یک ساختمان جا خوش کرده است. مرد لاغری‌ است. کشیده است و شمایلش بیشتر به نوابغ بدجنس داستان‌ها و کارتون‌هایی می‌خورد که این همه سال دیده‌ایم. خودش اما قدیمی‌تر از این داستان‌ها و کارتون‌هاست. دو شیی در دست گرفته و احتمالا در ذهنش مرور می‌کند که با این دو چه می‌توان کرد و چه می‌توان ساخت و چه گره‌ای از مشکلات بشر می‌توان باز کرد.

تقویم ورق می‌خورد و می‌رسیم به ۱۸۸۴. سالی که تسلا به آمریکا سفر کرد و در آنجا کارمند کسی شد که تمام داستان‌ها و درگیری‌های یک‌ قرن اخیر فناوری و اختراعات را یک تنه به نام خود ثبت کرده است: تاماس ادیسون.

البته کار برای ادیسون از سفر به آمریکا آغاز نشد. تسلا دو سال پیش از این که به آمریکا سفر کند، برای شرکت بزرگ ادیسون که شعب مختلفی در سرتاسر جهان داشت، کار می‌کرد، منتها نه در محل تولد خود که سمیلجان باشد و نه در محل مرگش که نیویورک. در سال ۱۸۸۲ کاری برای او در شعبه پاریس کمپانی ادیسون دست و پا شد و شاید بهتر باشد اگر قرار است رگ‌ و ریشه‌ای برای این جدال تاریخی بین دو تن از مشهورترین مخترعان قرن نوزدهم و بیستم پیدا کنیم، بازگردیم به همین سالی که او رفت به پاریس تا برای کمپانی ادیسون کار کند.

تنها چیزی که در ذهن داشت، خلاقیت بود. خیلی اهل کوشش‌های عجیب نبود اما می‌توانست پیچیده‌ترین طرح‌های سه بُعدی را تنها نگاهی بیندازد و از روی آنها قطعاتی دقیق طراحی کند. این مرد لاغر و کشیده رفت و رفت تا روزگاری تبدیل شد به کسی که درباره‌اش چنین می‌گویند: «اختراع چرخ با تمام اهمیتش، شاید چیزی بدیهی بود و به ذهن خیلی‌ها می‌رسید. اما اختراع چرخ نامرئی که از هیچ‌ چیز ساخته نمی‌شد مگر میدان مغناطیسی، مسئله‌ای دیگر بود. همین مسئله باعث می‌شود که با احترامی عمیق و دهانی باز به نیکولا تسلا نگاه کنیم.» (رینالد کَپ)

چه چیزی باعث شده که یکی از نویسنده‌های مشهور تاریخ علم و فناوری چنین نگاهی به نیکولای داستان ما داشته باشد؟ نیکولایی که تازه از مجسمگی خارج شده بود و در خیابان‌های پاریس و پس از آن نیویورک - یا شاید حتی شهری دیگر در ایالات متحده - پرسه می‌زد. جدلی عمیق پیش آمده بود بین دو چهره بسیار مشهور تاریخ علم. جدلی که شاید از همان کار در پاریس آغاز شد یا شاید هم از همان سفر به آمریکا. ریشه‌های اصلی این مسئله را البته می‌توان به دو فقره دیگر تقسیم کرد. همان چیزی که به آن علم و اقتصاد می‌گوییم. یکی از آنها نوآوری و تبحری علمی و دقیق  داشت؛ دیگری اما مردی سخت‌کوش بود که به مرور زمان تبدیل به تاجری شیاد شده بود: اولی نیکولا تسلا و دومی تاماس ادیسون.

علیرغم تصور عمومی که خیلی ها از ادیسون دارند که او را نابغه‌ای می دانند که نه نیاز به درس داشت و نه مدرسه و تنها با تکیه بر هوش و البته سخت‌کوشی خود توانسته بود «برق را اختراع کند»، در هیچ‌ جای حهان، حتی آمریکا، چنین تصویری از او موجود نیست. ادیسون در دید همه، مردی سخت‌کوش بود که با نگاهی فنی توانسته بود اختراعاتی را به نام خود ثبت کند و پس از آن با به راه انداختن یک کمپانی عظیم، اختراعات کارمندانش را به نام خود ثبت می‌کرد و از دیگران هم اختراعاتی را می‌خرید. ادیسون بر خلاف باور عمومی نه «برق» را، بلکه «لامپ» را اختراع کرده بود. تمام این موارد هم مورد مناقشه در سطح بین‌المللی است.

تسلا که به تازگی راه افتاده بود و پاهای مجسمه‌ای‌اش با حرکت‌های سریع آشنا شده بودند، چند مشکل بسیار جدی با ادیسون پیدا کرد. در وهله اول رفتار ادیسون با او که کارمندش بود، بسیار نامحترمانه بود و این مسئله چندین‌ بار منجر شده بود به درگیری بین آنها. تسلا کارمندی عادی نبود. اندیشه ها و دورنگری و عمق علمی او بود که بار اصلی علمی کمپانی ادیسون را بر دوش می‌کشید. همین مسئله باعث می‌شد که تسلا مدام خود را مردی اهل علم و ادیسون را انسانی حریص و پول‌پرست توصیف کند.

تسلا به سراغ جریان‌های متناوب در برق رفت و همین مسئله باعث شد که ادیسون مدام او و نحوه تفکرش را مسخره کند. به نظر ادیسون، تسلا انسانی خیالاتی و دیوانه بود که ایده‌هایش هیچ راهکار عملی در برابر خود نمی‌دید. تاریخ ثابت کرد که نه تنها ادیسون اشتباه می‌کرده، بلکه علیرغم تمام دست‌آوردهایش، این مجسمه قصه ماست که ایستاده و ننشسته. ایستاده و تاریخ فناوری برق در قرن بیستم را با همان جریان متناوبش یک‌سره دگرگون کرده است.

تسلا چهره‌ای بسیار تاثیرگذارتر از ادیسون در مهندسی برق بود اما تصور کنید روزی که او را فراخواندند تا «مدال ادیسون» را به او اهدا کنند، چه حسی داشت. تسلایی که فلوئورواسکوپ را اختراع کرده بود اما ادیسون به نام خود ثبتش کرده بود. تسلایی که چندین اختراع به ادیسون تحویل داد اما ادیسون پولشان را به او نمی‌داد.

زمانی که نیکولا تسلا روی نمونه‌های اولیه رادار کار می‌کرد، یکی از بزرگ‌ترین دل‌مشغولی‌های ادیسون، خندیدن به او و مسخره کردنش بود. ادیسون به حدی رقابت روانی با تسلا را بالا برده بود که خودش هم داشت دیوانه می‌شد. البته سابقه چنین جنونی در کارنامه ادیسون دیده می‌شد اما در یک مورد برای ترساندن نیکولا تسلا دست به کار عجیبی زد. او با استفاده از جریان متناوب تسلا، اولین صندلی الکتریکی اعدام را ساخت و اولین نفر به طرزی فجیع به این وسیله کشته شد. تصویر به حدی بد بود که جرج واشنگتن‌هاوس گفت: «بهتر بود از یک تبر استفاده می‌کردند.»

در نهایت این ادیسون بود که با تولید انبوه محصولات در کارخانه‌اش پول به جیب می‌زد و در نهایت چیزی از این پول و ثروت را با بزرگ‌ترین مخترع دو قرن اخیر سهیم نشد و تسلا در سن بالا، در روز هفتم ژانویه، در وضعیتی نسبتا فقیر، در نیویورک، در عالمی تنها، از دنیا رفت. 

«پول آن‌قدر هم ارزش ندارد که انسان‌ها به آن بها می‌دهند. تمام پول من صرف آزمایش‌ها و اکتشافاتی شد که در نهایت این امکان را فراهم آوردند که مردم زندگی اندکی راحت‌تر داشته باشند.» (نیکولا تسلا)

##


منبع: مجله چلچراغ

[کد مطلب: 173936] [تاريخ انتشار: بيست و يکم دی ۱۳۹۷ برابر با يازدهم ژانويه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

نظرات
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم دی ۱۳۹۷ برابر با دوازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 19:47:07 توسط نه به نظم نوین جهانی
خوب معلومه دیگه،،ادیسون شیاد بود.
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم دی ۱۳۹۷ برابر با دوازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 00:17:44 توسط کارشناس
تسلا پسر یک کشیش صرب بود. وی حتی ایده اتومبیل برقی را داد اما سرمایه داران وقت سوخت فسیلی را جایگزین آن کردنند. امروز آلن موکس به این دلیل نام کمپانی اتومبیل برقی خود را تسلا گذاشته. تسلا ایده اینترنت و تلفن موبایل را نیز پیش بینی کرد و علاوه بر اختراعات وی آینده نگر در تکنولوژی نیز بود. وی هرگز ازدواج نکرد و بنابه گفته خود عزیزترین عشق آن به تنها کبوتری بوذ که مرتب به آن در ایوان منزلش غذا می داد. تسلا به وجود فرازمینی ها اعتقاد داشت و عنوان کرد که با آنها در تماس بوده.
نوشته شده در تاريخ بيست و يکم دی ۱۳۹۷ برابر با يازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 21:04:33 توسط نگاه
فیلم "پرستیژ" اثر نولان در قسمت هایی به اختلاف میان این دو مخترع میپردازد.
نوشته شده در تاريخ بيست و يکم دی ۱۳۹۷ برابر با يازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 20:06:51 توسط حسن آقا
تسلا متفکر و مخترعی فراانسانی بود. ادیسون مخترع کارگزار بود و با سرمایه صنعتی رابطه بهتری داشت و قدری هم از تسلا ایده گرفت بدون این که امتیازی بدهد. تسلا فیزیکدان بسیار ابداع گر بود و ادیسون مهندسی نوآور.
نوشته شده در تاريخ بيست و يکم دی ۱۳۹۷ برابر با يازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 17:42:04 توسط آشنائی
هیچکدام شیاد نبودند. کسی میتواند در خدمات تسلا و ادیسون در مورد برق و وسائل برقی شک کند. حق با تسلا در مورد برق متناوب بوده ولی مگر ادیسون کم اختراع داشته.
نوشته شده در تاريخ بيست و يکم دی ۱۳۹۷ برابر با يازدهم ژانويه ۲۰۱۹ ، 17:12:52 توسط هالو
به همین دلیل در علم واحدی بنام " تسلا" داریم و نه ادیسون!
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
عکس/ عکسهای بدون شرح از ایران
فیلم/ دختر خانم باستانی کار در گودزورخانه در شهر کرمان
کشورهایی که ممکن است در 2030 قدرت‌های جهانی شوند
هواپیما حسینیه شد
فيلم/ مداحی در هواپیما در حضور نمایندگان مجلس با صدای گوشخراش 
جنجال کشتی‌گیران مسلمانی که با داور زن دست ندادند 
 کشف گور جنگاور سه هزار ساله در رستم‌آباد
عکس/ آن سوی شهر
فیلم/ تبدیل شدن انگشتان پیامبر به لوله آب
عکس/ نعدادی از بهترین عکسهایی که توسط پهپادها (drone) گرفته شده
چین می‌گوید نخستین گیاهان در ماه جوانه زده‌اند 
چرا ترامپ دروغ‌های شاخ دار می‌گوید؟ /تحلیل متفاوت فایننشال تایمز از شخصیت رئیس جمهور آمریکا
وقتی دندان می‌میرد!
آگهی های تجارتی