چهل سال پیش، هنگامی که ژنرال هایزر برای جلوگیری از کودتای ارتش به ایران آمد


رادیو فرانسه: چهل سال پیش، در روز ١٧ فوریه ١٩٧٩، ژنرال رابرت هایزر که در روزهای پیش از انقلاب ایران بمدت یک ماه در این کشور بسر برده بود، در واشینگتن با جیمی کارتر، رئیس جمهوری آمریکا، سایروس ونس، وزیر امور خارجه، هارولد براون، وزیر دفاع، و زیبیگنیو برژینسکی، رئیس شورای عالی امنیت ملی، این کشور دیدار کرد و گزارش اقدامات خود در تهران را به آگاهی آنان رساند. ماموریت ژنرال رابرت هایزر در ایران چه بود؟

ژنرال رابرت هایزر، معاون وقت سرفرماندۀ نیروهای ناتو و فرستادۀ ویژۀ جیمی کارتر به تهران، در روز ١٤ دی ماه ١٣۵٧، بدون اطلاع مقامات ایران و در حالیکه لباس خدمۀ یک هواپیمای نظامی آمریکائی را بر تن داشت، وارد تهران شد و چند روز بعد خبر حضور او در ایران در روزنامه‌ها انتشار یافت.

در حالیکه هیچ سخن روشنی در بارۀ ماموریت وی گفته نشده بود، بازار گمانه‌زنی‌ها رونق گرفت و انقلابیون که شماری از آنان با مسکو پیوند داشتند در پیروز از مطبوعات شوروی، در بارۀ تدارک یک کودتای نظامی توسط او در ایران هشدار دادند و همین سخن، فرضیۀ رهبران انقلاب اسلامی شد؛ فرضیه‌ای که هم اینک نیز علیرغم انتشار اسناد بسیار و روشن شدن حداقل بخشی از حقایق، توسط مقامات جمهوری اسلامی و حتی رهبر این کشور تکرار می‌شود. آیت الله خامنه‌ای می‌گوید «ژنرال هایزر که فرستادۀ آمریکا بود، که آمد ایران برای اینکه شاید بتوانه یک جوری نجات بده، از دست انقلاب رژیم را نجات بده و حفظ بکنه، ژنرال آمریکائی دستور قتل عام هموطنان را به ارتشبد ایرانی می‌دهد و او عمل می‌کند».

اما ماموریت ژنرال رابرت هایزر در ایران اینک به شهادت اسنادی که مُهر محرمانه بودن آنها برداشته شده، آشکار گردیده است. این اسناد نشان می دهد که دولت آمریکا در پی یک دوره سرگردانی در بارۀ چگونگی برحورد با بحران ایران، بویژه نگران فروپاشی کشور و افتادن آن در حلقۀ نفوذ اتحاد جماهیر شوروی شد و از همین رو از یکسو به خیال آرام کردن مردم تلاش خود را بر کسب خروج شاه از ایران گذاشت و از سوی دیگر در پی فراهم ساختن یک گذار آرام به فکر واداشتن ارتش به حمایت از دولت بختیار و در همان حال نزدیک کردن بختیار به اطرافیان آیت الله خمینی و خود او و سپس ایجاد یک دولت تازه و در صورت لزوم تغییر نظام سیاسی در ایران افتاد.

ویلیام سولیوان، سفیر آمریکا در ایران این نگرش را روشن بیان می‌کند و می‌گوید «من آشکارا گفتم که تنها ابزار حفظ وحدت ملی در ایران، ارتش است و از آنجا که نگرش آمریکا به ارتش راهبردی بود، باید ارتش از درگیری‌های انقلابی حفظ می‌شد و با کسانی که سرانجام به قدرت می‌رسیدند، سازش به عمل می‌آمد و این چنین یکپارچگی ارتش پس از انقلاب محفوظ می‌ماند».

ویلیام سولیوان خود در ایران مخفیانه با اطرافیان خمینی و از جمله بازرگان و محمد بهشتی در تماس بود تا شرایط نزدیک کردن انقلابیون را به بختیار فراهم سازد و ژنرال هایزر تلاش می‌کرد، ار وقوع کودتای احتمالی نظامیان جلوگیری کند.

هارولد براون، وزیر دفاع آمریکا، در یادداشت‌های خود برای جیمی کارتر می‌نویسد «با اصرار و فشار هایزر مذاکرات گسترده‌ای برای اینکه نظامیان همکاری نزدیکی با برخی رهبران مذهبی داشته باشند صورت گرفته است». او اندکی بعد تاکید می کند که «تلاش های هایزر در وحلۀ اول اینست که بازگشت خمینی به ایران را به نظامیان بقبولاند و به این منظور آنان را به حمایت از دولت بختیار تشویق می‌کند». در آن هنگام گفته می‌شد که بختیار در تماس‌های خود با اطرافیان آیت‌الله خمینی در حال یافتن «یک راه حل سیاسی» است.

سایروس ونس، وزیر وقت امور خارجۀ آمریکا، در این باره می گوید «دیدارهای ژنرال هایزر به این منظور صورت گرفت که آنچه از آمریکا برای حفظ یکپارچگی ارتش ایران لازم بود، انجام گیرد تا از بروز شکاف در ارتش جلوگیری شود و کشور به پرتگاه بحران نیفتد، زیرا این نگرانی وجود داشت که [با سقوط نظام] کسی نتواند قدرت را در دست گیرد».

هدف وزیر امور خارجۀ آمریکا از این سخن در واقع اینست که کنترل کشور بدست کمونیست‌های ایران بیفتد. از نظر آمریکا، تنها در چنین صورتی ارتش می توانست دست به کودتا بزند. کودتا برای دفع خطر دست انداختن وابستگان اتحاد جماهیر شوروی بر کشور و نه در برابر روحانیان که واشینگتن بقدرت رسیدن آنان را سدی در برابر نفوذ کمونیسم و رقیب قدرتمند آن دوران خود می‌دید.

[کد مطلب: 175840] [تاريخ انتشار: هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

نظرات
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 20:16:48 توسط آذر
به رغم اینکه قیام پر شکوه ۲۲ بهمن، بخشی از معادلات سیاسی و توافقات پشت پرده آمریکا و خمینی را در انتقال مسالمت آمیز قدرت از جمله توافق بر سر حفظ کامل ساختار ارتش شاهنشاهی برهم زد، اما خمینی که توده های متوهم را پشت سرداشت و رهبری جنبش را بدست گرفته بود، قادر شد از همان نخستین روزهای کسب قدرت، کشتی حکومت اسلامی را بر موج موج شطی از خون مردم قتل عام شده و کشتار بی وفقه نیروهای انقلابی به حرکت درآورد. کشتارها و قتل عام هایی که با حمله به مطبوعات، دفاتر سازمان ها و بر هم زدن متینگ های سازمان های انقلابی و کمونیست شروع شده بود، با فرمان خمینی در یورش وحشیانه به مردم کردستان در ۲۸ مرداد ۵۸ شدت گرفت، با تهاجم به مردم ترکمن صحرا و پیامد آن در ترور ۴ رهبر شورایی ترکمن، توماج، مختوم، واحدی و جرجانی آشکارترگردید، با اعدام شاعر انقلابی توده ها، سعید سلطانپور و تعداد دیگری از زندانیان سیاسی در ۳۱ خرداد ۶۰، بر جسم و جان جامعه شمشیر کشید، با گسترش سرکوب، شکنجه و اعدام های روزانه در نخستین سالهای دهه ۶۰، انقلاب مردم را به شکست قطعی کشانید.
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 19:56:06 توسط افراسیاب
اصلا درست نیست این مزدور کارتر آمده بود فقط بخاطر اینکه خمینی رو بقدرت برسونه٬ سران ارتش ایران رو همین گول زد و بعد اعدامشون کردن٫ کارتر فقط یک قلم هشتاد میلیون دلار آنموقع بحساب خمینی ریخت٬ نقشه این بود که حکومت رو عوض کنن و تاچهل سال نفت مفت بگیرن٬ پاکسازی چپها و اعدام آنها هم در دستور کارشون بود
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 19:49:27 توسط ارتش پوشالی
در مورد ارتش شاهنشانی غلو میکنند, در زمستان سال 57 در حقیقت چیز زیادی از ارتش باقی نمانده بود, در نوارهائیکه از حلسات فرماندهان ارتش باقی مانده, بوضوح میشود دید که خود فرماندهان هم به بیفایدگی ارتش ادغان دارند.......به عنوان مثال وقتی غرباقی از یکی از فرماندهان ارتش می پرسد نیروی تحت فرمانده تو چند نفر هستند میگوید نهایتن شاید بشود 700 نفر را جمع کرد......
ساير مطالب اين بخش
فیلم / یک خانم به دنبال تذکر به مهناز افشار درباره حجابش در جلوی سینما
یکی دیگر از مشکلات مردم ایران حل شد
 پاسخ وقیح الله خامنه ای به استفتائات؛ پوشش دختر مقابل خواستگار
سردار سلیمانی (تحفه ذخیره خامنه ای): هشدار می‌دهم ایران را آزمایش نکنید/ پاکستان بمب اتم دارد چرا تروریستها را نابود نمیکنید! / ما این گروه خبیث را در هر نقطه‌ای از جهان بیابیم تنبیه می‌کنیم
 دفتر روحانی اختصاص یک هزار میلیارد تومان به سهامداران شاندیز را تکذیب کرد
مطهری :  بنده نامه نامه روحانی برای  تخصیص ۱,۰۰۰ میلیارد تومان را دیده‌ام  
 مقاله ای از فارن افیرز: سیاست های جدید مهار
چطور با روسیه و چین و ایران دست و پنجه نرم کنیم
پربازديدهای اين بخش
عکس و فیلم/ تابلوی خوش آمد گویی  مدافعان حرم (سوریه) در دزفول  پس از نصب، توسط مردم بپایین کشیده شد
نیکلا باورز : رژیم ایران نه قابل دوام است نه قابل اصلاح/ ایدئولوژی انقلاب اسلامی مُرده است
عکس/ جشن ارتجاعی تکلیف در قبر خمینی
تهدید قهرمان ورزش ایران؛ اگر بگویید با اسرائیل مبارزه نکن، به ایران برنمی‌گردم
قتل زن ۲۸ ساله ایرانی در آلمان و دستگیری یک مظنون 
فروش یک 206 ایران خودرو به دختر بچه یک ساله
فيلم/ حمايت مردم ار وريا غفوری؛ «وریای باغیرت / حرف تو حرف ملت»، بازی استقلال-پارس جنوبی 
فیلم/ بندرلنگە / افتضاح نمایش مردمی بودن نظام! در سفر روحانی به بندلنگه
واکنش یاشار سلطانی به تکذیب املاک نجومی توسط قالیباف در تلویزیون 
واکنش‌ها به یک دیوارنگاره جدید در میدان پرتردد تهران +  عکس
فيلم/ صحنه اي دردناك از هجوم مردم برای خرید گوشت یخ زده در شیراز 
دوره «گشت‌ارشاد» به پایان رسیده است!
اظهار عجز در مقابل فیلم برداری شهروندان توسط موبایل
آگهی های تجارتی