چهل سال پیش، هنگامی که ژنرال هایزر برای جلوگیری از کودتای ارتش به ایران آمد


رادیو فرانسه: چهل سال پیش، در روز ١٧ فوریه ١٩٧٩، ژنرال رابرت هایزر که در روزهای پیش از انقلاب ایران بمدت یک ماه در این کشور بسر برده بود، در واشینگتن با جیمی کارتر، رئیس جمهوری آمریکا، سایروس ونس، وزیر امور خارجه، هارولد براون، وزیر دفاع، و زیبیگنیو برژینسکی، رئیس شورای عالی امنیت ملی، این کشور دیدار کرد و گزارش اقدامات خود در تهران را به آگاهی آنان رساند. ماموریت ژنرال رابرت هایزر در ایران چه بود؟

ژنرال رابرت هایزر، معاون وقت سرفرماندۀ نیروهای ناتو و فرستادۀ ویژۀ جیمی کارتر به تهران، در روز ١٤ دی ماه ١٣۵٧، بدون اطلاع مقامات ایران و در حالیکه لباس خدمۀ یک هواپیمای نظامی آمریکائی را بر تن داشت، وارد تهران شد و چند روز بعد خبر حضور او در ایران در روزنامه‌ها انتشار یافت.

در حالیکه هیچ سخن روشنی در بارۀ ماموریت وی گفته نشده بود، بازار گمانه‌زنی‌ها رونق گرفت و انقلابیون که شماری از آنان با مسکو پیوند داشتند در پیروز از مطبوعات شوروی، در بارۀ تدارک یک کودتای نظامی توسط او در ایران هشدار دادند و همین سخن، فرضیۀ رهبران انقلاب اسلامی شد؛ فرضیه‌ای که هم اینک نیز علیرغم انتشار اسناد بسیار و روشن شدن حداقل بخشی از حقایق، توسط مقامات جمهوری اسلامی و حتی رهبر این کشور تکرار می‌شود. آیت الله خامنه‌ای می‌گوید «ژنرال هایزر که فرستادۀ آمریکا بود، که آمد ایران برای اینکه شاید بتوانه یک جوری نجات بده، از دست انقلاب رژیم را نجات بده و حفظ بکنه، ژنرال آمریکائی دستور قتل عام هموطنان را به ارتشبد ایرانی می‌دهد و او عمل می‌کند».

اما ماموریت ژنرال رابرت هایزر در ایران اینک به شهادت اسنادی که مُهر محرمانه بودن آنها برداشته شده، آشکار گردیده است. این اسناد نشان می دهد که دولت آمریکا در پی یک دوره سرگردانی در بارۀ چگونگی برحورد با بحران ایران، بویژه نگران فروپاشی کشور و افتادن آن در حلقۀ نفوذ اتحاد جماهیر شوروی شد و از همین رو از یکسو به خیال آرام کردن مردم تلاش خود را بر کسب خروج شاه از ایران گذاشت و از سوی دیگر در پی فراهم ساختن یک گذار آرام به فکر واداشتن ارتش به حمایت از دولت بختیار و در همان حال نزدیک کردن بختیار به اطرافیان آیت الله خمینی و خود او و سپس ایجاد یک دولت تازه و در صورت لزوم تغییر نظام سیاسی در ایران افتاد.

ویلیام سولیوان، سفیر آمریکا در ایران این نگرش را روشن بیان می‌کند و می‌گوید «من آشکارا گفتم که تنها ابزار حفظ وحدت ملی در ایران، ارتش است و از آنجا که نگرش آمریکا به ارتش راهبردی بود، باید ارتش از درگیری‌های انقلابی حفظ می‌شد و با کسانی که سرانجام به قدرت می‌رسیدند، سازش به عمل می‌آمد و این چنین یکپارچگی ارتش پس از انقلاب محفوظ می‌ماند».

ویلیام سولیوان خود در ایران مخفیانه با اطرافیان خمینی و از جمله بازرگان و محمد بهشتی در تماس بود تا شرایط نزدیک کردن انقلابیون را به بختیار فراهم سازد و ژنرال هایزر تلاش می‌کرد، ار وقوع کودتای احتمالی نظامیان جلوگیری کند.

هارولد براون، وزیر دفاع آمریکا، در یادداشت‌های خود برای جیمی کارتر می‌نویسد «با اصرار و فشار هایزر مذاکرات گسترده‌ای برای اینکه نظامیان همکاری نزدیکی با برخی رهبران مذهبی داشته باشند صورت گرفته است». او اندکی بعد تاکید می کند که «تلاش های هایزر در وحلۀ اول اینست که بازگشت خمینی به ایران را به نظامیان بقبولاند و به این منظور آنان را به حمایت از دولت بختیار تشویق می‌کند». در آن هنگام گفته می‌شد که بختیار در تماس‌های خود با اطرافیان آیت‌الله خمینی در حال یافتن «یک راه حل سیاسی» است.

سایروس ونس، وزیر وقت امور خارجۀ آمریکا، در این باره می گوید «دیدارهای ژنرال هایزر به این منظور صورت گرفت که آنچه از آمریکا برای حفظ یکپارچگی ارتش ایران لازم بود، انجام گیرد تا از بروز شکاف در ارتش جلوگیری شود و کشور به پرتگاه بحران نیفتد، زیرا این نگرانی وجود داشت که [با سقوط نظام] کسی نتواند قدرت را در دست گیرد».

هدف وزیر امور خارجۀ آمریکا از این سخن در واقع اینست که کنترل کشور بدست کمونیست‌های ایران بیفتد. از نظر آمریکا، تنها در چنین صورتی ارتش می توانست دست به کودتا بزند. کودتا برای دفع خطر دست انداختن وابستگان اتحاد جماهیر شوروی بر کشور و نه در برابر روحانیان که واشینگتن بقدرت رسیدن آنان را سدی در برابر نفوذ کمونیسم و رقیب قدرتمند آن دوران خود می‌دید.

[کد مطلب: 175840] [تاريخ انتشار: هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 20:16:48 توسط آذر
به رغم اینکه قیام پر شکوه ۲۲ بهمن، بخشی از معادلات سیاسی و توافقات پشت پرده آمریکا و خمینی را در انتقال مسالمت آمیز قدرت از جمله توافق بر سر حفظ کامل ساختار ارتش شاهنشاهی برهم زد، اما خمینی که توده های متوهم را پشت سرداشت و رهبری جنبش را بدست گرفته بود، قادر شد از همان نخستین روزهای کسب قدرت، کشتی حکومت اسلامی را بر موج موج شطی از خون مردم قتل عام شده و کشتار بی وفقه نیروهای انقلابی به حرکت درآورد. کشتارها و قتل عام هایی که با حمله به مطبوعات، دفاتر سازمان ها و بر هم زدن متینگ های سازمان های انقلابی و کمونیست شروع شده بود، با فرمان خمینی در یورش وحشیانه به مردم کردستان در ۲۸ مرداد ۵۸ شدت گرفت، با تهاجم به مردم ترکمن صحرا و پیامد آن در ترور ۴ رهبر شورایی ترکمن، توماج، مختوم، واحدی و جرجانی آشکارترگردید، با اعدام شاعر انقلابی توده ها، سعید سلطانپور و تعداد دیگری از زندانیان سیاسی در ۳۱ خرداد ۶۰، بر جسم و جان جامعه شمشیر کشید، با گسترش سرکوب، شکنجه و اعدام های روزانه در نخستین سالهای دهه ۶۰، انقلاب مردم را به شکست قطعی کشانید.
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 19:56:06 توسط افراسیاب
اصلا درست نیست این مزدور کارتر آمده بود فقط بخاطر اینکه خمینی رو بقدرت برسونه٬ سران ارتش ایران رو همین گول زد و بعد اعدامشون کردن٫ کارتر فقط یک قلم هشتاد میلیون دلار آنموقع بحساب خمینی ریخت٬ نقشه این بود که حکومت رو عوض کنن و تاچهل سال نفت مفت بگیرن٬ پاکسازی چپها و اعدام آنها هم در دستور کارشون بود
نوشته شده در تاريخ هفدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با ششم فوريه ۲۰۱۹ ، 19:49:27 توسط ارتش پوشالی
در مورد ارتش شاهنشانی غلو میکنند, در زمستان سال 57 در حقیقت چیز زیادی از ارتش باقی نمانده بود, در نوارهائیکه از حلسات فرماندهان ارتش باقی مانده, بوضوح میشود دید که خود فرماندهان هم به بیفایدگی ارتش ادغان دارند.......به عنوان مثال وقتی غرباقی از یکی از فرماندهان ارتش می پرسد نیروی تحت فرمانده تو چند نفر هستند میگوید نهایتن شاید بشود 700 نفر را جمع کرد......
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
عکس/ "دوچرخه مخصوص بانوان" ساخت بسیج
خامنه ای فرمانده کل سپاه را برکنار کرد
حسین سلامی به فرماندهی کل سپاه منصوب شد
گاف عجیب ترامپ در واکنش به حملات سریلانکا
پنجاه دانشگاه در ایران تعطیل شدند
بنر جنجالی در بابل پایین کشیده شد/  فرد "متخلف" دستگیر و آرایشگاه وی پلمپ شد + عکس
امیرحسین آزاد، 30 سال بیشتر سن ندارد فقط یک ملک او در منطقه پاسداران در تهران، ۵۰ میلیارد تومان می‌ارزد و یک خودروی زیر پایش نیز پنج میلیارد تومان قیمت دارد
فیلم/  شهر بُستان، ۹۰ كيلومترى اهواز؛ فیلمی از "سرقت كمک‌های مردمى به سيل‌زدگان توسط نهادهاى حكومتی" / مردم شهر جلوى کامیونها را میگیرند
کاریکاتور/ آزادی مطبوعات در سایه آقا
تبعات اقتصادی تحریم نفتی کامل ایران؛ دلار تا چه نرخی گران می‌شود؟
فيلم/ بانويی که محکم و قاطع جلوی زورگويی ايستاد 
فیلم/ درگیری در جشن نیمه شعبان در هرمزگان شهرستان میناب
طرح پنج‌ مرحله‌ای خامنه‌ای برای ظهور امام زمان؟
آگهی های تجارتی