نقدی بر بیانیه رضا پهلوی در چهل‌سالگی حصر ایران


شاهزاده رضا پهلوی بمناسبت چهلمین سالگرد انقلاب بیانیه ای تحت عنوان چهل‌سالگی حصر ایران صادر کرده اند که بر خلاف بیانیه های گذشته ایشان, در برخی از متون انشای "فرشگردی" در آن هویداست. این بیانیه با  قدری گرایش احساسات نوستالژیک باستانگرایانه ایرانی بمثابه تنها نوش داروی موجود در بازار آشفته امروز با نگاهی فرشگردانه یا "عقب گردانه" ممکن است به تعبیری نسل نو را در مقابل نسل های دیگر قرار دهد. این موضع نامالوف (حداقل برای نگارنده) و به نوعی گسل برانگیز از شخصیتی که خود را همواره  فراتر از تقسیم بندی های سیاسی و جناحی و نسلی معرفی می کند, قابل درک نیست. ناسلامتی اگر قرار بر تقسیم بندی های نسلی و سنی باشد, خود ایشان نیز هماننده نگارنده به نسل ماقبل انقلاب تعلق دارند. اگر منظورشان پویایی فکری و آینده نگری است, که در این صورت باید گفت "ای بسا کافر که از صدها مسلمان پاک تر".

ایشان می نویسند "و به راستی که هر بحرانی معلول یک انتخاب است. بحران بقایی که امروز با آن روبرو هستیم معلول انتخابی است که انحطاط اندیشه و سیاست در آوردگاه ۵۷ در پی داشت. ضرورت امروز ما معلول همان انتخاب است. انتخابی که نسل نو در کنار اکثریت مطلق ایران ۹۷ کمترین نقشی در آن نداشت". در مورد معلول با ایشان کاملا موافق هستم. اما باید اشاره ای نیز به  "عامل"  انحطاط اندیشه و سیاست در آوردگاه ۵۷ داشت. قبل از انقلاب کنترل مطلق آموزش و فرهنگ جامعه و ابزار تولید اندیشه و عنان  حیطه سیاست در اختیار چه کسی بود که با تلنگر یک آخوند بدانگونه به انحطاط و تباهی کشیده شد؟  حتی خود شخص اول مملکت خطاب به ملت بپاخاسته گفتند که "شما ملت ایران علیه ظلم و فساد بپا خواستید" و انقلاب را تائید کردند و گفتند که "من نیز پیام  انقلاب شما را شنیدم"؛ و با اشاره به ظلم و بی قانونی و فساد قول دادند که آنها دیگر تکرار نخواهند شد. حال چگونه می توان آن صدا را انکار کرد و انحطاط نامید؟

شاهزاده به گونه ای از نسل نو سخن می گویند که گویا اگر ماشین زمان چهل سال به عقب برگردد, این نسل نو با در دست داشتن داده ها و اطلاعات آن زمان ( و نه تجربه و آگاهی چهل سال بعد) اشتباهات "آن نسل نو" را تکرار نمی کرد. بعقیده من اینگونه نیست. جوانان و نوجوانان (نسل نو زمان خویش) و بخصوص دانش جویان که عصاره فکری و علمی جامعه بودند, در خط مقدم انقلاب قرار داشتند. آنها محصول محیط آموزشی و فرهنگ نظام گذشته بودند. اگر به آنها بمثابه "قربانی" و معلول انحطاط اندیشه و سیاست بنگریم, نمی توانیم از این سوال بدیهی و اجتناب ناپذیر فرار کنیم که عامل یا عوامل آن انحطاط اندیشه و سیاست چه کس و یا کسانی بودند. بلی! آیت الله خمینی قلم ها را شکست و مخالفان را به زندان انداخت و احزاب را ممنوع کرد و دستور داد حزب فقط حزب الله باشد و الاغیر! این دستور برای ما نسل نو یا نسل جوان در آن زمان حالت دژاووء (deja vu) یا آشناپنداری چند سال پیشتر از آن را تداعی می کرد که حزب فقط "رستاخیز" باشد و الاغیر!.
نکته دیگری که درک آن برای من مشکل است این است که چطور هزاران نسل قدیمی طرفدار انقلاب که در دهه اول انقلاب و بخصوص در سال ٦٧ اعدام شدند, از جمله خود نگارنده که در اسفند ماه ٥٧  بر علیه حاکمان جدید تظاهرات کردیم و در فروردین ٥٨ صندوق های رفراندوم کذایی را به آتش کشیدیم؛ اکنون جزو نسل قدیمی و معلول انحطاط اندیشه هستیم. اما کس یا کسانی از میان چهل نفر که بعد از چهل سال همانند ژنرال های خودخوانده دستور آماده باش و "عقبگرد" می دهند؛ و حتی بعد از قتل عام وحشتناک سال ٦٧  از آیت الله خمینی تعریف و تمجید می کردند که شواهد آن موجود است؛ جزو نسل پویا هستند که از اشتباه گذشتگان مبرا می باشد؟

بر خلاف درک نگارنده از منش همیشگی شاهزاده گرامی که همواره سعی می کردند از تهییج احساسات باستانگرایی و گذشته گرایی بپرهیزند, اما  بیانیه, در پاراگراف به پاراگرف خویش اشاره به نستالژی بازگشت به عهد باستان و " بازسازی کهن‌ترین چهارراه تمدنی تاریخ" دارد. و اینکه با اشاره به مولفه نامفهوم "روان‌پارگی ناشی از اختلال هویتی" انتخاب این مسئولیت را فقط بر دوش نسل نو می داند و بس!

ایشان سپس به مقوله "ایرانستان" اشاره می کند و اینکه شرایط فعلی با "ایرانستان" فاصله چندانی ندارد. مشخص نیست که منظور شاهزاده از "ایرانستان" چیست؟ زیرا مسئولین نظام گذشته نیز می گفتند اگر آن نظام سقوط کند, ایران "ایرانستان" خواهد شد؛ که نشد. مسئولین نظام فعلی نیز بارها تاکید کرده اند که اگر این نظام سقوط کند, ایران "ایرانستان" خواهد شد؛ که نخواهد شد. بیانیه علاوه بر دعوت بقیه در زیر درفش کاویانی نسل نو,  مجددا تاکید می کند که فروپاشی هدایت شده رژیم جمهوری اسلامی جزو مسوولیت‌های خطیر سیاستمداران ملی‌اندیش و کنشگران نسل نو است.

با توجه به احترامی که برای شاهزاده قائلم و ایشان را یک سرمایه ملی می دانم , نگارنده می توانست این نقد را بصورت خصوصی برای شاهزاده ارسال کند. اما از آنجایی که این نوشتار به هیچ وجه نقد شخصیت فرهیخته و جایگاه ایشان نیست, بلکه نقد "یک بینش سیاسی نو" است که توسط فرشگردی ها تبلیغ شده است و اینکه به درون متن ادبیات سیاسی شاهزاده ره یافته است. بنابراین نیکوتر آن است که با حفظ احترام و علاقه همیشگی به شاهزاده و جایگاه ایشان, این گفتمان نقدگونه در فضای عمومی انعکاس بیابد. زیرا با اتکاء به تجربه شخصی این را می توانم با قاطعیت بگویم که ناآزمودگی و "جوان" بودن نه عین فضیلت است و نه مصداق معرفت. بسیاری از همین جوانان فرشگردی کمتر از ده سال پیش (آن هم بعد از تجربه تلخ سی ساله جمهوری اسلامی) در جنبش سبز و در کنار میلیون ها جوان دیگر برای بازگشت به "دوران طلایی امام" (بخوان دهه شصت) ادعای فضل و کرامات فراوان داشتند. در ضمن همه آن موتورسواران چماق بدست حزب اللهی که بیرحمانه تظاهر کنندگان را سرگوب می کردند همگی جوان و از نسل نو بودند. لذا نمی توان عملکرد آنها را به همه نسل جوان تعمیم داد,
نگارنده برای جنبش فرشگرد, علیرغم کاستی های آن, احترام قائلم. همانگونه که برای همه مبارزین صرفنظر از سن و جنسیت و قومیت و دین و مذهب و ایدئولوژی و غیره احترام قائلم. انتقاد همیشگی نگارنده علاوه بر احتراز از گذشته گرایی افراطی, بر روی این نکته بوده که نباید گسل و انشقاق جدیدی در بین اپوزیسیون و ملت ایران بوجود آورد. به اندازه کافی گسل و شکاف در بین اپوزیسیون وجود دارد, گسل های جناحی, سیاسی, ایدئولوژیکی, جمهوریخواهی, مشروطه خواهی, چپ, راست, ملی, قومی و غیره. بوجود آوردن یک شکاف دیگر بر مبنای نسل یا سن, نه تنها کمکی به همگرایی و انسجام ملی نمی کند, که برعکس باعث پراکندگی و فراپاشی بیشتر می شود که در نهایت به نفع جمهوری اسلامی است. باید بپذیریم که گر حکم شود که مست گیرند/ در شهر هر آنکه هست گیرند. بر این مبنا اساس نقد فعلی نگارنده این است که نباید اجازه داد یک شکاف جدید دیگر در بین اپوزیسیون بوجود بیاید. شکاف نسلی! تعمیق و تولید گسل و شکاف در بین مخالفان, شگرد نظام جمهوری اسلامی است. شاهزاده همواره نقش خود را فراتر از همه گسل ها و شکاف های موجود  و در راستای ایجاد اتحاد و همدلی همه ایرانیان تعریف کرده اند.شوربختانه حداقل برخی از نکات مستتر در بیانیه اخیر شاهزاده, از این منظر,  برای نگارنده قدری نامانوس بود.

عبدالستار دوشوکی
مرکز مطالعات بلوچستان ـ لندن
جمعه ١٩ بهمن ١٣٩٧
doshoki@gmail.com



[کد مطلب: 175971] [تاريخ انتشار: نوزدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با هشتم فوريه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم بهمن ۱۳۹۷ برابر با يازدهم فوريه ۲۰۱۹ ، 15:22:25 توسط خرم دین
ما در میان اپوزسیون خارج از کشور نخبگان استخوان ترکانده زیادی داریم که پای مقاله و صحبت شان مینشینی ، بسیار می آموزی و در عین حال هیچ کدام را به کنفرانس ورشو دعوت نکرده اند و در طرف دیگر معرکه رضا پهلوی را داریم که متاسفانه از نمادین ملی ایران همین ایشان زنده هستند و امیرکبیر ها و مصدق ها و فروهرها و بختیارها وووو دیگر در بین ما نیستند و رضا پهلوی نیز نه سیاست میداند و نه زبان یک رهبر و سخنران را میشناسد و سرشار از ناپختگی و بی تجربه گی است . به نظر من که چه بهتر که این همه ضعف در اوست . چون اگر همگی زیر چتر ملی که فقط او میتواند فراهم کند جمع شویم او را مثل موم در دست خواهیم داشت و بجای اعضای جوان و ناشناخته فرشگرد و حتی چندین شناخته شده که گذشته سیاهی را به دنبال دارند الآن نخبگانی شاخته شده به ایشان مشاوره میدادند و به کنفرانس ورشو راه پیدا میکردیم و با احترام او را به ایران میبردیم و حکومت اجرائی را خود بدست میگرفتیم . ولی اگر خدای ناکرده روزی سوار بر تانک های آمریکایی وارد ایران شود همین سلطنت طلبان چنان انتقام سختی از نخبگان و مردم ایران خواهند گرفت که پشیمانی پشیزی نخواهد ارزید
نوشته شده در تاريخ نوزدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با هشتم فوريه ۲۰۱۹ ، 19:46:06 توسط نادر
معمولاشما نوشته های متوازن و مستدلی دارید. دراینمورد جدا از اینکه حرفی حسابی برای گفتن دارید من درکل باشما موافق نیستم. ۱. مسئول بیانیه شخص رضا پهلوی است. ایشان بالغ و عقل است و قابل انتقاد. ۲. شما خطوط اصلی بیانیه را که در رد اشتباه ۵۷ ما و کلیت رژیم فعلی است ندیده گرفتید. ۳. شما میتوانید به فرشگردیها انتقاد کنید اگر آنها زیر یک بیانیه امضا کردند ولی صحیح نیست فرشگردی بودن را یک برچسب منفی کنید و با اون برچسب دیگران را بکوبید. اینکه شاهزاده را یک سرمایه ملی میدانید قابل قدر شناسی است.
نوشته شده در تاريخ نوزدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با هشتم فوريه ۲۰۱۹ ، 17:03:07 توسط آموزگاري از تهران
من هم بر بيانيه رضا پهلوي بسيار ايراد دارم. با برخي از انتقادهاي دوشوكي در اين مورد موافقم. گو اينكه ايشون را تجزيه طلب ميدانم. دو موضع براي من بسيار اهميت دارد يكي آزادي و ديگري تماميت ارضي ايران، براي همين كلا من با اين اقاي دوشوكي مشكل دارم..من مطمئنم كه اين نوشته اصلا نوشته رضا پهلوي نيست. ايراد اول من اصلا خود إنشاء و دبيره و ادبيات اين نوشته است كه بسيار سنگين،پر طمطراق و سرهمبندي ست. با اينهمه ويرگول و اينهمه متشابهات و جملات طول و دراز و واژگان نامأنوس و... خلاصه پرگويي بيهوده و خسته كننده. ولي از همه آزار دهنده تَر اين است كه او همه را ملك تلق خودش مي داند! مي فرماييد هموطنانم، روشنفكرانم، فرهيخته گانم و بسياري ديگر از اين دست. من نوشته رضا پهلوي را مثل يك غذاي بسيار بد و بدمزه و سنگين و بد هضم خواندم و سرانجام به اين نتيجه رسيدم كه اين نوشته اصلا كار رضا پهلوي نيست! يكي از آن بادمجان روي خاك چينها آنرا نوشته و مثلا نيما راشدان هم آنرا باز خواني كرده. من واقعا وقتي اين بيانيه را خواندم دلم براي هم ايران و هم رضا پهلوي سوخت. آقا رضا آدمهاي بي بضاعتي دوره ات كرده اند! حيف ١٠٠٠
نوشته شده در تاريخ نوزدهم بهمن ۱۳۹۷ برابر با هشتم فوريه ۲۰۱۹ ، 14:27:26 توسط محسن ن
هشدار گرانبها و محترمانه ای است به جناب رضا پهلوی. این گروه فرشگرد جمع متضادی است و سابقه بعضی از آنها در حمایت از رژیم معلوم است. سابقه بعضی هم که اصلن معلوم نیست. داخل آنها آدم های بی سابقه و بی شناسنامه سیاسی هم زیاد است. نکنه اینها برای برهم زدن صفوف مخالفان قدیمی و شناسنامه دار جمهوری اسلامی به صحنه آمده اند و از رضا پهلوی برای این کار سواستفاده می کنند.
آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی

سرخط اخبار پيک ايران در سايت شما

كد زير را كپى كنيد و در جاى مناسب در سايت خود قرار دهيد


Contact us: