درگذشت مادر لطفی «نماد خاوران» 


فروغ تاجبخش، معروف به «مادر لطفی» از مادران زندانیان سیاسی اعدام شده در جریان آنچه «کشتار ۶۷» نام گرفته، صبح یکشنبه ۲۱ بهمن در تهران درگذشت.

او که به «نماد خاوران» شهرت داشت، مادر انوشیروان لطفی یکی از این از زندانیان بود. خانم تاجبخش و دیگر مادران و اعضای خانواده این زندانیان از سال ۱۳۶۷ با تظاهرات در برابر دفتر سازمان ملل در تهران و با گردهمایی سالانه بر سر گورهای بی نام و نشان و جمعی در گورستان خاوران و ایستادگی در برابر ضرب و جرح مأموران حکومتی کوشیدند، پرونده این اعدام‌ها را به یک پرونده ملی و بین‌المللی تبدیل کنند.

در گفت‌وگو با منصوره بهکیش، خواهر دو تن از قربانیان این اعدام‌ها که اکنون ساکن ایرلند است، درباره جزئیات خبر درگذشت خانم تاجبخش، دلیل برجسته بودن نام او در میان خانواده‌های قربانیان و سرنوشت پیگیری پرونده معروف به کشتار ۶۷ پرسیده‌ایم.

خانم بهکیش، چطور از درگذشت مادر لطفی مطلع شدید؟

متأسفانه با خبر شدیم که مادر لطفی عزیزمان، مادر انوشیروان لطفی، عصر یکشنبه در بیمارستان طوس از میان ما رفتند. ایشان یک مقدار حال‌ندار بودند و چندین روز در بیمارستان بستری بودند. فکر می‌کنم اول برای چکاپ رفته بودند اما یک مقدار ضعیف شده بودند. اجازه بدهید که جزئیات را خانواده دقیق‌تر بگویند.

من هنوز در شوک هستم و باورم نمی‌شود. به جرئت می‌توانم بگویم مادر لطفی یکی از تأثیرگذارترین مادران و خانواده‌هایی بود که فارغ از پسرش، خودش هم یک شخصیت بسیار مؤثر و بسیار شجاع و دلیر و شخصیتی بسیار تأثیرگذار برای جنبش دادخواهی بود که رفتنش ضایعه بزرگی است؛ برای همگی خانواده‌ها، دوستانش و تمامی کسانی که مادر را ا نزدیک می‌شناسند و می‌دانند که مادر واقعاً در ایستادگی در برابر دشمنان بسیار مقاوم بود و در عشق به دوستان همچنان پیگیر و عاشقانه و مهربانانه عمل می‌کرد.

واقعاً برای من شخصیت تأثیرگذاری بود، به عنوان دوست و رفیق و مادر و همه چیز در ارتباط با جنبش دادخواهی. تسلیت می‌گویم و در غم‌شان شریک هستم. به خانواده خاوران، مادران و تمام کسانی که از نزدیک نفس به نفس با مادر بودند و وجود سرشار از عشق و شور، و خشمش را در برابر حس کردند و واقعاً رفتنش خیلی تلخ است.

خانم بهکیش به چه دلیل نقش خانم فروغ تاجبخش در میان مادران و اعضای خانواده قربانیان اعدام‌های سال ۱۳۶۷ که پیگیر روشنگری و دادخواهی پرونده آن هستند، به طور خاص تا این حد در زمان حیات‌شان برجسته شده بود؟

انوشیروان قبل از آن کشتار سازمان‌یافته زندانیان سیاسی در سال ۶۷ در ششم خرداد ۶۷ اعدام شد. حکم اعدام داشت. و خب انوشیروان از زمان شاه زندان بود و یک چهره مقاوم بود. اما وقتی می‌گوییم مادر لطفی نه الزاماً به خاطر انوش، حالا مادر لطفی به این نام معروف است ولی فروغ تاجبخش یک شخصیت تأثیرگذاری بود. هم در زمان شاه و هم بعد از آن.

این خانواده‌ها که از جلوی زندان‌ها با هم جمع شدند، دوست شدند، رفیق شدند، همدم و همراه شدند در دوره‌ها و گردهمایی‌ها و خاوران. خاوران از سال ۶۰ خاوران شد. و از زمان شاه و همین طور بعد که خانواده‌ها اضافه شدند کسی مادر را انتخاب نکرده بود، ولی مادر خودش اینقدر فعال بود و همه جا حضور داشت، تشویق می‌کرد، مراسم می‌گذاشت، اگر ممکن بود به هر دلیلی بعضی نتوانند، شرایط را فراهم می‌کرد. خیلی وقت‌ها برای خانواده‌ها مراسم روز زن را مادر برگزار می‌کرد، با روحیه مادر بودنش مطلب می‌نوشت، سخنرانی می‌کرد و به همه عشق می‌داد. شور می‌داد و ایستادگی و مقاومت می‌داد. همه را تشویق می‌کرد. به خانواده‌ها سر می‌زد. واقعاً مستقل به خانواده‌ها سر می‌زد، به آن خانواده سر می‌زد، این مریض را بیمارستان می‌برد.

ویژگی خاصی که داشتند با اینکه همیشه بیان می‌کردند انوش از سازمان اکثریت بود، ولی تفاوتی میان خانواده‌ها نمی‌گذاشتند که بچه‌شان از اکثریت است، اقلیت است، راه کارگر است، پیکار است، یا گروه‌های دیگر. یعنی واقعاً با تمام خانواده‌ها به یک شکل برخورد می‌کرد. به نظرم شاید موفقیت مادران خاوران بود که فارغ از بحث‌های گروهی و سازمانی مسئله دادخواهی و همبستگی و با هم بودن را پیش می‌بردند.

مادر لطفی به خاطر نقش ویژه‌ای که داشت، زبان گویایی که داشت، آنچه بیان می‌کرد برجسته‌تر می‌شد.

با درگذشت خانم فروغ تاجبخش و درگذشت دیگر مادران که در این سال‌ها یکی بعد از دیگری روی داده و آمدن اعضای بسیاری از این خانواده‌ها به خارج از کشور، سرنوشت پرونده کشتار ۶۷ چه می‌شود؟

مسئله دادخواهی فقط مسئله حقوقی نیست. برگزار کردن مراسم، رفتن به خاوران و سر زدن، همه اینها بخشی از دادخواهی است. فرهنگ دادخواهی و فرهنگ ایستادگی را ایجاد کردن و اصل دادخواهی که ما می‌خواهیم در آینده‌ای که بعد از این حکومت خواهد بود، و پرونده تمام دست‌اندرکاران این جنایت بررسی خواهد شد، و امیدواریم چنین باشد که بررسی شود و بنا به سهمی که در جنایت‌ها داشتند مجازاتی برای آنها در نظر گرفته شود. برخی خانواده‌های مخالفت اعدام دست‌اندرکاران این جنایت هستند، ولی به هر حال باید مجازات شوند و این در آینده خواهد بود.

مسئله اینجاست که دادخواهی با رفتن مادران تمام نمی‌شود و همسران، خواهران، برادران و بچه‌ها هستند و خیلی پیگیرتر از گذشته. ولی رفتن مادرانی که با تمام وجودشان در آن سال‌ها ایستادگی کردند؛ سال‌های بسیار سختی که تنها بودیم. از صمیم قلب می‌گویم که جای‌شان خالی است و هیچ چیزی شاید نتواند جای آنها را پر کند.
رادیو فردا*
 

[کد مطلب: 176158] [تاريخ انتشار: بيست و دوم بهمن ۱۳۹۷ برابر با يازدهم فوريه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

نظرات
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم بهمن ۱۳۹۷ برابر با يازدهم فوريه ۲۰۱۹ ، 15:23:15 توسط آذر
انبوه گلهای سرخ، نثار تمامی مادران خاوران در هرکجای ایران . یاد و خاطرهٔ عزیزشان گرامی و راهشان پر رهرو باد!
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم بهمن ۱۳۹۷ برابر با يازدهم فوريه ۲۰۱۹ ، 14:44:14 توسط خرم دین
روحش آرام که آرامش را از رژیم خون و جنایت ربود
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
عکس و فیلم/ تابلوی خوش آمد گویی  مدافعان حرم (سوریه) در دزفول  پس از نصب، توسط مردم بپایین کشیده شد
نیکلا باورز : رژیم ایران نه قابل دوام است نه قابل اصلاح/ ایدئولوژی انقلاب اسلامی مُرده است
عکس/ جشن ارتجاعی تکلیف در قبر خمینی
تهدید قهرمان ورزش ایران؛ اگر بگویید با اسرائیل مبارزه نکن، به ایران برنمی‌گردم
قتل زن ۲۸ ساله ایرانی در آلمان و دستگیری یک مظنون 
فروش یک 206 ایران خودرو به دختر بچه یک ساله
فیلم/ بندرلنگە / افتضاح نمایش مردمی بودن نظام! در سفر روحانی به بندلنگه
واکنش یاشار سلطانی به تکذیب املاک نجومی توسط قالیباف در تلویزیون 
فيلم/ حمايت مردم ار وريا غفوری؛ «وریای باغیرت / حرف تو حرف ملت»، بازی استقلال-پارس جنوبی 
فيلم/ صحنه اي دردناك از هجوم مردم برای خرید گوشت یخ زده در شیراز 
دوره «گشت‌ارشاد» به پایان رسیده است!
اظهار عجز در مقابل فیلم برداری شهروندان توسط موبایل
قیمت دلار آمریکا در ایران به بالاترین میزان در ۳ ماه اخیر رسید 
آگهی های تجارتی