مافیای فساد چگونه 30 میلیارد دلار را یک ساله از چرخه اقتصاد ایران خارج می‌کند؟


ایران وایر / علی رنجی‌پور:  دو هفته پیش یک مقام رسمی در وزارت اقتصاد ایران، از عدم بازگشت ۳۰ میلیارد از کل ۴۰ میلیارد دلار صادراتی سال ۹۷ و فرار سرمایه صحبت کرده بود. چند روز بعد رئیس سازمان توسعه تجارت منکر فرار سرمایه شده و گفته بود عدم بازگشت ۳۰ میلیارد دلار به ایران غیرممکن است و این پول از کانال دیگری حتما به ایران بازگشته است.

اما واقعیت چیست؟ در این گزارش سعی می‌کنیم با بازخوانی فکت‌های موجود ببینیم چه کسی راست می‌گوید؟ حجم پولی که پارسال صادرکنندگان رسمی، تحت نظارت نهادهای دولتی به ایران بازنگردانده یا به عبارت دیگری از کشور خارج کرده‌اند، تقریبا چقدر است؟ و این صادرکنندگان دقیقا چه کسانی‌اند؟

حرف حساب مدعیان فرار سرمایه چیست؟

حسین میرشجاعیان -معاون سابق و مشاور فعلی وزیر اقتصاد ایران، بیست و یکم اردیبهشت ماه به خبرگزاری ایسنا گفته بود: «۳۰ میلیارد دلار از مجموع ۴۰ میلیارد دلار ارزهای حاصل از صادرات [غیرنفتی] نه به صورت کالا و نه به هیچ صورت دیگری وارد کشور نشده و مصداق فرار سرمایه است».

استدلال این مقام مسئول در وزارت اقتصاد، داده‌های قابل ردیابی و اندازه‌گیری سامانه نیما و کارت‌های بازرگانی است. البته این اطلاعات به صورت عمومی در دسترس نیستند و نمی‌توان مستقلا ادعای آقای میرشجاعیان را تایید یا رد کرد، اما به هر حال او مدعی است:

«آمار عدم بازگشت ارزهای صادراتی از سامانه نیما به دست می‌آید و مشخص می‌شود که صادرکنندگان چقدر ارز صادر کرده و چقدر به سامانه نیما برگردانده‌اند. برخی ادعا می‌کنند که از طریق ارزهای صادراتی، خودشان واردات مواد اولیه را انجام داده‌اند که همه این‌ها از طریق کارت‌های بازرگانی و همچنین سامانه نیما قابل بررسی است. آنچه مشخص است ۳۰ میلیارد دلار از ارز صادرات غیرنفتی در بین هیچ کدام از موارد مربوط به واردات مواد اولیه نبوده است و عملاً مشمول صادرات بدون بازگشت ارز است».

منکران فرار سرمایه چه می‌گویند؟

اما محمدرضا مودودی، سرپرست سازمان توسعه تجارت ایران منکر «فرار سرمایه» است و اتهام «خیانت» به صادرکنندگان را بی انصافی در حق کسانی می‌داند که جور کاهش صادرات نفت را می‌کشند.

او روز بیست و هفتم اردیبهشت ماه به خبرگزاری تسنیم گفت: «ما هیچ وجه اعتقادی به فرار سرمایه نداریم... نمی‌گوییم آمار ۳۰میلیارد دلار اشتباه است ولی معتقدیم این رقم، از کانالی که مد نظر بانک مرکزی بوده، به کشور بازنگشته است ولی این به معنی عدم بازگشت ارز به کشور نیست. قطع و یقین این ارقام به کشور بازگشته ولی از کانال‌های دیگر».

اما این کانال‌ها کدام هستند و شاهد ادعای او چیست؟ استدلال سرپرست سازمان توسعه تجارت ایران «فعالیت خطوط تولید کشور» است. آقای مودودی می‌پرسد اگر سرمایه از کشور خارج شده بنگاه‌های تولیدی چطور محصولات صادراتی را تولید کرده‌اند؟ او معتقد است متهم کردن صادرکنندگان به فرار سرمایه بی‌انصافی است:

«در این شرایط باید دست صادرکنندگان را بوسید. امروز آنها باید کمبود ارز نفتی کشور را هم جبران کنند لذا نباید آنها را دلسرد کنیم و اجازه ندهیم تا این تصور برایشان بوجود آید که علی‌رغم فعالیت در این شرایط سخت و تولید و صادرات و ارزآوری آن‌ها به کشور، به خیانت به کشور آن هم برای بازنگرداندن ارز صادراتی‌شان به کشور متهم شده‌اند».

چه کسی درست می‌گوید؟

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی روز سی‌ام اردیبهشت اعلام کرد «در سال ۱۳۹۷ حدود ۱۸.۷ میلیارد دلار ارز صادراتی به کشور بازگشته است».

مقایسه این عدد با ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۳۹۷ مشخص می‌کند رقم دقیق پولی که وارد ایران نشده چقدر است؟‌

بر اساس آخرین آمار گمرک ایران، ارزش کل صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۳۹۷، ۴۴.۳ میلیارد دلار بوده است. از میان ۴.۹ میلیارد دلار مربوط به صادرات میعانات گازی است که رسما وزارت نفت مسئولیت آن را بر عهده دارد. از نظر قوانین گمرکی صادرات میعانات گازی جزو  صادرات غیرنفتی است، اما عملا باید آن را جزو صادرات نفتی به حساب آورد. اگر آمار صادرات میعانات را از آمار کلی صادرات کسر کنیم چیزی در حدود ۳۹.۴ میلیارد دلار باقی می‌ماند.

اگر عدد اعلام شده از سوی رئیس کل بانک مرکزی را، یعنی ۱۸.۷ میلیارد دلار ارز بازگشتی یک فکت قطعی فرض کنیم، چیزی حدود ۲۵.۶ میلیارد دلار ارز صادراتی بازنگشته است.

عدم بازگشت ارز صادراتی به چه معنی است؟

صادرکنندگان ارز صادراتی را به روش‌های مختلفی به داخل بازمی‌گرداند تا در ایران تبدیل به پول ایرانی شود. به طور معمول تک‌نرخی صادرکنندگان این پول را در بازار نقد می‌کنند، اما در شرایط غیر معمول چند نرخی دولت قواعدی برای این کار تعیین می‌کند. بعد از بالا گرفتن بحران ارزی در ابتدای سال گذشته دولت اول اعلام کرد به همه واردکنندگان ارز دولتی می‌دهد. بعد از هرج و مرح اولیه قرار شد ارز دولتی فقط برای واردات کالاهای اساسی در نظر گرفته شود. اما با توجه به نوسان شدید و افزایش چشمگیر قیمت ارز در بازار آزاد، تابستان پارسال سامانه نیما راه‌اندازی شد. ساختار نیما ظاهرا شبیه یک بازار توافقی است که در آن خریداران عادی و سفته‌بازان حضور ندارند و قیمت عرض بر اساس عرضه و تقاضای صادرکنندگان و واردکنندگان تامین می‌شود.

بنابراین صادرکنندگان و واردکنندگان رسمی که کارت بازرگانی دارند، رسما متعهد باید ارز صادراتی را وارد این بازار کنند که ظاهرا نزدیک ۶۰درصد ارزهای صادراتی وارد این بازار نشده.

دلارهای صادراتی کجا رفته‌اند؟

اما اینکه این دلارها کجا رفته‌اند را کسی نمی‌داند. یا اصلا وارد ایران نشده‌اند، یا اینکه خارج از سامانه اصلی رسمی وارد شبکه غیررسمی صرافی‌های خارج از کشور شده است.

فرض کنید یک صادرکننده، یک میلیون دلار محصولات کشاورزی به خارج صادر کرده. این مقدار دلار اگر با قیمت پایه ۸ هزار تومان وارد سامانه نیما شود، تبدیل به  ۸ میلیارد تومان پول می‌شود. با این پول محصولات تازه‌ای تولید و صادر می‌شوند. از آن سو واردکننده، این یک میلیون دلار را به همین قیمت ۸میلیارد تومان از سامانه نیما تهیه می‌کند تا با آن از خارج از کشور جنس وارد کند.

حالا فرض کنیم صادرکننده این پول را به سامانه نیما نبرد و در بازار آزاد مثلا به قیمت ۱۲ هزار تومان بفروشد. مابه‌تفاوت بیش از ۴ میلیارد تومان است.

شاید در یک اقتصاد سالم و آزاد حق را بتوان به صادرکننده داد که ارزش را هر کجا که دلش خواست بفروشد، اما باید این واقعیت را در نظر بگیریم که اغلب صادرکنندگان خود واردکننده هم هستند. یعنی از سامانه نیما ارز وارداتی به قیمت ۸ تومان می‌گیرند و ارز صادراتی را در بازار آزاد به قیمت بیش از ۱۲ تومان می‌فروشند و پول مابه‌تفاوت قیمت را به جیب می‌زنند.

اما هزینه این پول مفت را چه کسی می‌پردازد؟ در واقع مردم ایران. یعنی دولت مجبور است برای کنترل قیمت ارز وارداتی، کمبود بازار نیما را جبران کند، اما از کجا؟ با برداشتن پول از حساب ذخیره ارزی یا از طریق استقراض که هر دو به شکل تورم روی سر مردم خراب می‌شوند.

با این اوصاف می‌توان گفت که تعبیر فرار سرمایه تعبیر کاملا درستی است. یعنی ارزی که باید به صورت منطقی برای واردات مصرف شود، در بازار غیررسمی تبدیل به تومان می‌شود و از طریق شبکه گسترده صرافی‌های ایرانی برای همیشه از کشور خارج می‌شود.

با این حساب به نظر می‌رسد در این مورد حق با مشاور وزیر اقتصاد است. صادرکنندگان رسمی که قواعد بازی را پذیرفته و از مزایای ارز وارداتی بهره می‌برند، هم از نظر قانونی و هم از نظر اخلاقی متهم به فرار سرمایه‌اند.

این البته بدون در نظر گرفتن سایر شواهد و قرائنی است که نشان می‌دهد مافیای فساد خصولتی، نقش عمده‌ای در فرار سرمایه با ابزار ارز صادراتی دارد.

ترکیب صادرات غیرنفتی ایران به روشنی نشان می‌دهد که بازیگران اصلی در این میان چه کسانی‌اند. حجم صادرات محصولات پتروشیمی ک چیزی بیش از ۱۴ میلیارد دلار است. حجم صادرات محصولات صنعتی هم نزدیک ۲۰ میلیارد دلار است که بخش بزرگی از آن در اختیار به صنایع بزرگی است که به دلیل خصوصی‌سازی، تبدیل به کانون‌های فساد در ایران شده‌اند.

در واقع کسانی که امروز در مظان اتهام فرار سرمایه قرار گرفته‌اند، بیش از تجار معمولی، نهادهای قدرتمندی‌اند که به صورت‌های مختلف، روی بخش‌های تولید و بازرگانی ایران چنبره زده‌اند و هزینه‌های زیادی را به اقتصاد و جامعه ایران تحمیل کرده‌اند. هزینه‌ای به اندازه هدر رفتن ۳۰ میلیارد دلار برای اقتصاد شکننده ایران و هزینه‌ای به بزرگی هزاران میلیارد تومان پول کثیف بادآورده که تبعات زیان‌باری برای جامعه ایران به همراه دارد.

[کد مطلب: 183426] [تاريخ انتشار: پنجم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و ششم مه ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ هشتم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و نهم مه ۲۰۱۹ ، 22:39:11 توسط کارگر تبعیدی
آن کس خیلی غلط کرد که خود را نمکدان و نان دان فرض کرده بود. نان و نمک به کارگران و اقشار خلق تعلق دارد و نه شاه مزدور و شیخ جنایتکار. عقب افتاده ها فکر میکنند جامعه بایستی سر جای خود بایستد و سلطه مستبدین را بپذیرد، نخیر، ما بار دیگر و بار دیگر و بار دیگر انقلاب خواهیم کرد و سوسیالیسم را بر قرار خواهیم کرد و نان و آزادی را بین همه تقسیم خواهیم کرد و کارگران ملتهای تحت ستم به کوری چشم دشمنانشان به حق تعیین سرنوشت خود خواهند رسید. مرگ بر شاه و شیخ
نوشته شده در تاريخ ششم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و هفتم مه ۲۰۱۹ ، 07:47:50 توسط پیمان
کشوری که دست مشتی دزد و ارتجاع سرخ وسیاه بیفته عاقبتش همین است آنها که سالها بر علیه شاه دروغ بافتند و ساختند اولین قربانیان همین رژیم بودند کسانی که دست کسی را که به آنها نان میداد گاز گرفتند امروز مجبورند پای کسانی را که به آنها لگد میزنند ببوسند . ۳۰ میلیارد یکطرف مدارس لاکچری برای فرزندان این اجانب دزد یکطرف و ۹۰% جمعیت زیر فقر طرف دیگر تجاوز به کودکان کار , به زنها ی متقاضی کار دستاورد رژیم کثیف ملایان است . ننگ بر این رژیم دزد و ملایان و کسانی که با بلاهت به آنها در سال ۵۷ رای دادند و به ویژه تجزیه طلبان که امروزه مزدور و بازوی این نظام قرون وسطائی هستند و این رژیم با تکیه به آنها حکومت میکند .
نوشته شده در تاريخ پنجم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و ششم مه ۲۰۱۹ ، 20:44:40 توسط کارگر تبعیدی
بیشتر این ارزها به داخل وارد میشوند اما در بازار آزاد توسط دلالان ارز به قیمتهایی مثلا یک دلار آمریکایی برابر با 14هزار تومان فروخته میشود. طبیعی است که با عدم صادرات نفت ارز کمتری در اختیار بانک مرکزی این رژیم جنایتکار قرار میگیرد و تقاضا نیز بیشتر از عرضه میگردد. فروشندگان و مغازه دارها هم هر روز باصطلاح بازار ارز را رصد می کنند و با بالا رفتن آنها، قیمت اجناس خود را افزایش می دهند اما طبق معمول این کارگران و فروشندگان نیروی کار هستند که آسیب جدی در این فرایند می بینند و هر روز به جمعیت بیچیزان افزوده میشود. در یک چنین نظامهایی مهم نیست که کارخانجات و صنایع و صادرات و بانکها "دولتی" باشد و یا "خصوصی" و یا "خصولتی"، در هر صورت بخاطر وجود تسلط یک بخش از طبقه حاکمه بر تمام امور و اعمال جنایت و دیکته کردن منافع خود در عرصه سیاسی، جامعه همیشه شاهدشکلی از بحران و بخصوص فشار اقتصادی بر روی کارگران خواهد بود. برای برون رفت از این شرایط دهشتناک، تنها رهبری سیاسی و نظامی ستاد طبقه کارگر در اتحاد با دیگر اقشار خلق، سرنگونی رژیم ج.ا.ا. و بر پایی انقلاب سوسیالیستی تنها جواب منطقی این دوران میباشد
نوشته شده در تاريخ پنجم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و ششم مه ۲۰۱۹ ، 19:37:30 توسط افتخارات اسلام
پیغمبر فکر نمیکرد هزارو چند سال بعد از زیر عبایش مافیای تشیع بلند میشود؟
نوشته شده در تاريخ پنجم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و ششم مه ۲۰۱۹ ، 18:32:53 توسط حقیقتگو
درحقیقت محض و بدون هیچ تعارف و تکلمی باید ازمغز انسان وارانه خودمان بپرسیم که چرا غربی ها ازجمله امریکا واروپا درهیچ زمانی راین چهل ساله و حالا هم باظهورترامپ خواهان سقوط رژیم آخوندی نبوده ونیستند وفقط با چارزدن های عوام فریبانه و هراس پردازی ازاتم بازی اخوندها درصدد گرفتن باج های بیشتری هستند؟ زیراکه باظهوردادن حکومت خمینی وخامنه ای ایران علاوه برنفت خیز بودن و چپاول خیز برای بانک های خارجی درجهت رشد و نممو اقتصاد کشورهای پیشرفته بوده ومی باشد...سی میلیارددلار چپاول شده و سرازگاوصندوق های بانک های خارجی درآورده درایران چاپ نشده بلکه برای این سی میلیاردلار مقادیرنجومی نفت و منابع ایران تحویل خارجی ها شده است..چرا حکومت قذافی می بایست به هرشکل وفرمی سرنگون میشد که قذافی حاضرنبود همچون ایران پولهای نفتی قذافی را به چپاولگران بانک های خارجی درلیبی تحویل دهد و به این دلیل هم همانند حکومت پهلوی بود که می بایستی سرنگون شود..بله نفت ومنابع کشوررا ببرند و مدتی بعد پولهایش را هم ببرند..برای امریکا واروپا و حالا برای چین و روسیه حکومت آخوندی ایران فروش واشغاگر یک موهبت اللهی است...
نوشته شده در تاريخ پنجم خرداد ۱۳۹۸ برابر با بيست و ششم مه ۲۰۱۹ ، 18:09:10 توسط آذر
واگذاری موسسات دولتی به بخش خصوصی، نیز یکی دیگر از پیش زمینه های گسترش فساد مالی در کل سیستم ج-ا، است. حاکمان اسلامی، طی دهه گذشته از طریق زد و بند های دولتی و سوء استفاده از تسهیلات بانکی، شرکتهای بزرگ صنعتی و موسسات کلان دولتی را تحت پوشش خصوصی سازی، به افراد و باندهای ذی نفوذ در درون حاکمیت واگذار کرده اند. باندهای قدرتمند درون حاکمیت، به وسیله سپرده ها و اموال توده های مردم و با دریافت وامهای نجومی، صاحب بخش وسیعی از صنایع و موسسات کلان دولتی شده اند. در مراحل انجام این واگذاریها، که عمدتا بدون مزایده و با قیمتهای بسیار نازل، به شرکتهای ظاهراً خصوصی صورت میگیرد، یک شبه ده ها میلیارد تومان به جیب این باندها سرازیر میشود. تاسیس قارچ گونه اینگونه شرکتهای خصوصی که صاحبانشان عمدتا جزو عناصر و باندهای قدرت درون حاکمیت هستند، بیش از هر چیز، زمینه های بروز اختلاس، رشوه خواری و فساد را در همهٔ ارکان ج-ا، رواج داده است. برملا شدن اختلاسهای هزاران میلیاری پیش از آنکه در جهت مبارزه با فساد حاکم بر ج-ا، باشد، مبارزه ای میان باندهای درون نظام جهت چنگ انداختن بیشتر بر غارت و چپاول است.
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
"جر و بحث تند روحانی با جهانگیری و قهر معاون اول/ روحانی خطاب به جهانگیری: شما و اصلاح طلبان دنبال سرنگونی دولت هستید"
چرا هر اقدام غیرعادی قابل انتساب به سپاه پاسداران است؟
فيلم/  راننده اسنپ با خانمی سر مسیر اختلاف پیدا می کنه؛ میگه ازت شکایت می کنم، میگم کشف حجاب کردی  
فیلم/ شی نورانی ناشناس بر آسمان کردستان
مشاجره تند روحانی و جهانگیری بر سر سهمیه بنزین
واکنش رسانه‌های آمریکا به دستور توقف حمله به ایران از سوی ترامپ
جنگ احتمالی آمریکا با ایران؛ اوباما و دیگر رهبران به ترامپ هشدار داده بودند 
حمله کیهان به کشف حجاب ستاره اسکندری در خارج کشور 
خامنه ای با ادعای ساده‌زیستی، مالک امپراتوری ۹۵ میلیارد دلاری است
محمدجواد ظریف از «تجاوز» یک پهپاد دیگر خبر داد
بنر جنجالی درباره ظهور و برجام، جمع‌آوری شد + عکس
فیلم/ این حکومت داعشی است آنهم از نوع شیعه اش/ جدیدترین شلاق زنی
آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی

سرخط اخبار پيک ايران در سايت شما

كد زير را كپى كنيد و در جاى مناسب در سايت خود قرار دهيد


Contact us: