گرما با بدن انسان چه می‌کند؟


گرمازدگی وقتی رخ می‌دهد که مرکز تنظیم حرارت بدن دیگر نتواند پاسخگو باشد. اما تا سر رفتن ظرفیت مکانیسم‌های خنک‌کننده درونی، بدن تدابیر زیادی برای مقابله با گرما دارد. راهکار شما برای خنک نگه داشتن بدن چیست؟

به گزارش دویچه وله، با بالا رفتن دما چه اتفاقی در بدن انسان می‌افتد؟ از آنجا که ارگان‌های بدن با فرآیند‌های شیمیایی پیچیده‌شان در ۳۷ درجه سانتی‌گراد به بهترین شکل عمل می‌کنند، بدن تمام تلاش‌خود را برای نگه‌داشتن دما بین ۳۶ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد می‌کند. برای تنظیم این دما بدن به گیرنده‌هایی مجهز است که روی پوست و در درون بدن (گیرنده‌های هیپوتالاموس که درجه حرارت خون را هنگام عبور از مغز تحت نظر دارند) دما را اندازه‌گیری می‌کنند. نتایج این سنجش در مغز با دمای مجاز مقایسه می‌شوند. درجه حرارت بدن در مرکز تنظیم درجه حرارت (بخشی از دستگاه عصبی خودمختار) در هیپوتالاموس کنترل می‌شود. در صورت ثبت دمای بیش از اندازه، تدابیر تنظیم گرمای بدن به منظور پایین آوردن دما به کار می‌افتند.

افزایش گردش خون پوست و تعرق

بخشی از دستگاه عصبی خودمختار که مأمور تنظیم دماست، گردش خون پوست را افزایش می‌دهد. برای این منظور رگ‌ها گشادتر می‌شوند. به این ترتیب خروج حرارت و دفع آن به محیط افزایش می‌یابد. این روند تا جایی ادامه پیدا می‌کند که دمای پیرامونی، زیر دمای بدن باشد. اما افزایش گردش خون در پوست به قیمت کاهش گردش خون در عضوهای دیگر بدن است. مثلا در اثر بالا رفتن دمای بدن، گردش خون در روده کاهش می‌یابد که می‌تواند منجر به اسهال شود. به دلیل پایین رفتن گردش خون در ماهیچه‌های اسکلتی، راندمان بدن هم کاهش می‌یابد و ما زودتر احساس خستگی می‌کنیم.

اگر این تدبیر مغز، یعنی تقسیم و تنظیم گردش خون به عنوان ابزاری برای خنک کردن بدن کافی نباشد، مکانیسم مؤثر دیگری فعال می‌شود که هدفش جلوگیری از گرمازدگی است: عرق کردن. به هنگام تبخیر عرق بدن گرما از دست می‌دهد و خنک می‌شود. اما حتی این سیستم هم یک جایی به مرز کارایی‌اش می‌رسد. برای نمونه بزرگسالان (نه ورزشکاران حرفه‌ای) به طور میانگین تنها می‌توانند دو لیتر در ساعت عرق کنند. از دست دادن عرق اما برای بدن بدون پیامد منفی هم نیست. با برون رفت آب، بدن، سدیم کلرید و دیگر مواد معدنی باارزش را هم از دست می‌دهد. برای جبران این هدررفت باید به طور منظم نوشید و مواد معدنی را با خوراکی به بدن رساند.

کمبود الکترولیت می‌تواند باعث گرفتگی‌های دردناک عضلانی شود. برای افرادی که در مناطقی زندگی می‌کنند که بدنشان به بالارفتن دما عادت دارد، عرق حاوی نمک کمتری است و به این ترتیب عوارض تعرق در گرما برای ساکنین این مناطق هم کمتر است.

اما مکانیسم خنک‌کننده بدن تنها تا سقف معینی از رطوبت موجود در هوا عمل می‌کند و اگر رطوبت هوا از این میزان بیشتر شود عرق روی بدن تبخیر نمی‌شود و مثل سدی راه بر برون رفتن گرمای بدن می‌بندد.

گرمازدگی

اگر مدت زمانی که بدن در معرض آفتاب مستقیم قرار می‌گیرد طولانی شود در صورت نداشتن پوشش سر، شامه (مننژ) و بافت‌های عصبی آسیب می‌بینند. کسی که چنین آسیبی دیده است، دچار سرگیجه، سردرد و حالت تهوع می‌شود. در بدترین حالت تابش مستقیم و طولانی خورشید به سر می‌تواند باعث بی‌هوشی شود.

بر اثر گرمازدگی نبض و ضربان قلب هم افزایش پیدا می‌کنند. افزایش تپش قلب اما واکنشی به گشادشدن عروق محیطی هم می‌تواند باشد. چرا که با انبارشدن خون در رگ‌ها، قلب خون کمتری دریافت می‌کند و برای جبران آن سریع‌تر می‌زند. اگر در این وضعیت تنش  - به دلیل دهیدراسیون یا کم آبی بدن - حالا حجم خون هم کاهش یابد، می‌تواند باعث کاهش به یکباره فشار خون شود. با اخلال در جریان خون مغزی فرد از هوش می‌رود.

اگر ظرفیت سیستم خنک‌کننده درونی بدن پاسخگو نباشد، بدن دچار گرمازدگی می‌شود و درجه حرارات مرکزی تا ۴۰ درجه بالا می‌رود. این افزایش دما می‌تواند به مغز آسیب برساند.

دو گروه سنی که بیشتر رد معرض خطرات افزایش دما قرار دارند، افراد کهنسال و خردسال هستند.

برای از سر گذراندن روزهایی که دمای هوا به شدت افزایش می‌یابد باید از راه‌های مختلف از جمله موارد زیر به مکانیسم خنک کننده بدن کمک کرد:

پرهیز از در معرض آفتاب و گرمای زیاد قرار گرفتن
به سر بردن در محیط‌های خنک
خودداری از انجام فعالیت‌های سخت و سنگین بدنی
جبران هدررفت مایعات و الکترولیت بدن
و خنک کردن بدن مثلا با دوش آب سرد

[کد مطلب: 185599] [تاريخ انتشار: هشتم تير ۱۳۹۸ برابر با بيست و نهم ژوئن ۲۰۱۹] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ دوازدهم تير ۱۳۹۸ برابر با سوم ژوئيه ۲۰۱۹ ، 00:29:54 توسط علی
عالی بود!
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
آووکادو، قهوه و مرکبات، «تهدیدی» برای امنیت غذایی جهان
کشف کارگاه تولید لامبورگینی و فراری تقلبی! (+عکس)
کوچ کاربران آیفون به سمت سامسونگ
منطقه فوق سری ۵۱ /  بشقاب پرنده، موجودات فرازمینی و هشدار ارتش آمریکا
تافتون ایرانی مهمان محبوب سفره کویتی‌ها
پژوهشگران دانشگاه "استنفورد":
ماده تاریک سبک‌تر و فرارتر از تصور ماست
آیا استفاده از اپلیکیشنی که عکس‌هایتان را پیر می‌کند خطرناک است؟
چرا انسان از دیگر گونه‌های جانوری چاق‌تر است؟ علم پاسخ می‌دهد
8 دلیل خشکی لب‌ها
«گفت‌وگو» بنویسیم یا «گفتگو»؟
موسیقی چه اثری بر سلامت بدنی و مغزی ما دارد؟ علم در این باره چه می گوید؟
مقررات جدید در آمریکا از پناهندگی هزاران نفر جلوگیری می‌کند
آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی

سرخط اخبار پيک ايران در سايت شما

كد زير را كپى كنيد و در جاى مناسب در سايت خود قرار دهيد


Contact us: