«قتل حکومتی» و افکار عمومی در ایران/
پرونده نوید افکاری در گفتگو با جامعه‌شناسان و حقوق‌دانان


زیتون(اصلاح طلب) ـ احسان نادرپور، مهسا محمدی: دهم اکتبر روز جهانی مبارزه برای لغو مجازات اعدام است. تابحال سه چهارم کشورهای جهان مجازات اعدام را کنار گذاشته و از کشورهایی که این مجازات در آن‌ها لغو نشده نیز فقط عده معدودی آن را هنوز اجرا می‌کنند. ایران هم یکی از این کشور‌هاست.

اثر بازدارندگی حکم اعدام، «قانونِ» چشم در برابر چشم با استناد به آیات قرآن، اجرای حکم خدا؛ حد و تعزیر و مواردی از این قبیل، از سوی حاکمیت و موافقان حکم اعدام به عنوان توجیهات ابقای این مجازات در ایران به کار می‌روند.

در مقابل مخالفان نیز اهمیت حق حیات، که معتقدند قابل دست‌اندازی توسط هیچ فرد یا نهادی نیست، بازگشت ناپذیر بودن این حکم و ارجاع به عقل جمعی (با توجه به اینکه این حداقل در ۱۳۰ کشور اعدام لغو شده) را دلایل کافی برای لغو آن می‌دانند.

به وجود این بنابر گزارش سازمان حقوق بشر ایران در دوازدهمین گزارش سالانه‌اش، ایران با ۲۸۰ اعدام در سال ۲۰۱۹ میلادی، یکی از بالاترین آمارهای اعدام را در جهان را داراست. بر اساس این گزارش ۷۰ درصد این اعدام‌ها توسط مقامات رسمی اعلام نشده است. بخش اصلی این رقم یعنی حدود ۸۰ درصد آن، مربوط به اجرای حکم قصاص است. علاوه بر این در سال گذشته لااقل ۱۳ اعدام در ملأعام انجام شده است.

بر اساس قانون در ایران اساسا چهار دسته عمده از جرایم، مجازات اعدام دارند: قتل عمد، جرایم جنسی ( تجاوز به عنف و زنا با محارم)؛ ارتداد؛ و جرایمی مانند افساد فی‌الارض و محاربه (به معنی قیام مسلحانه علیه حکومت اسلامی). دو مورد آخر دست مجری قانون را باز گذاشته تا از قاچاقچیان مواد مخدر و سارقان مسلح گرفته تا مخالفان سیاسی و عقیدتی نظام را در آن جای دهد.

اما ما در مواجهه با مسئله اعدام، همواره بجز حاکمیت و کسی که این حکم بر او اعمال می‌شود، افکار عمومی را پیش رو داریم.

نگاهی به کارنامه ۴۰ ساله جمهوری اسلامی حاکی از آن است که با گذشت زمان و تغییر زمانه، به مرور توجیه اعدام برای افکار عمومی، چه حکم اعدام به طور کلی و چه اعدام مخالفان سیاسی به طور خاص، برای جمهوری اسلامی دشوارتر شده‌است.

در سال‌های آغازین انقلاب، هم به دلیل عدم وجود وسایل ارتباط جمعی و درز نکردن اخبار و انحصار آن در دست حاکمیت و هم با توجیهات ایدئولوژیکِ کشوری که به تازگی از انقلاب به در آمده و وارد جنگ شده بود، اعدام مخالفان سیاسی و حتی قصاص و قاچاقچیان مواد مخدر هم با مخالفت کمتری مواجه می‌شد.

حالا اما وضع کمی فرق کرده.
کشتن مخالفان سیاسی در برابر چشمان رسانه‌هایی که هر طور شده به جزئیات آن دست پیدا می‌کنند، با از کار افتادن اهرم‌های توجیهات ایدئولوژیک سخت و سخت تر می‌شود.

یکی از «راه حل‌هایی» که جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر برای تداوم این روند در پیش گرفته ترکیب پرونده‌های سیاسی یا به عبارت بهتر «سیاسی شده» با پرونده‌های قصاص و یا حتی مواد مخدر است تا شاید از این طریق هضم آن برای افکار عمومی آسان‌تر شود.

در پرونده نوید افکاری، جوان ورزشکاری که به تازگی اعدام شد و اجرای این حکم در مورد او واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخت، حکم دوبار اعدام وجود داشت. یکی بابت محاربه برای شرکت در تجمعات مخالف نظام و دیگری قصاص به اتهام قتل. همه دستگاه تبلیغاتی حاکمیت برای توجیه این اعدام بر روی قصاص متمرکز شد. این تلاش و تمرکز می‌تواند بدان معنا باشد که آنان از بحران توجیه‌ناپذیری و عدم مشروعیتی که نظام به واسطه اعدام‌های سیاسی‌ با آن درگیر است با خبرند، از این رو تمرکز را بر روی قصاص می‌گذارند.

در گفتگوهایی که پیش رو دارید و مجموعه‌ای که در روزهای آینده در «زیتون» منتشر می‌شود، نظر حقوق‌دانان، جامعه‌شناسان و فعالان مدنی آشنا با قوانین و جامعه ایران را درباره این موضوع جویا شدیم. از صاحب‌نظران درباره چند و چون پرونده نوید افکاری پرسیدیم و اینکه آیا در مواجهه افکار عمومی با اجرای این حکم، بالاخص بعد از کمپین فراگیر «اعدام نکنید»، تفاوت معنی‌داری با موارد پیشین وجود داشت یا نه؟ دیگر این که آیا در پرونده نوید افکاری تمرکز مجریان بر قصاص به جای تکیه بر اجرای حد شرعی برای اتهام محاربه به این معناست که حاکمیت به توجیه‌‌پذیرتر بودن قصاص در میان افکار عمومی امیدوار است یا به عبارت بهتر به آن طمع بسته؟

در ویدئویی که از پی می‌آید گفتگو‌های «زیتون» با نعمت احمدی، حقوق‌دان، سعید مدنی، جامعه شناس و مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار را در این باره خواهید دید.


فیلمها و خبرهای بیشتر در کانال تلگرام پیک ایران
[کد مطلب: 215959] [تاريخ انتشار: بيستم مهر ۱۳۹۹ برابر با يازدهم اکتبر ۲۰۲۰] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ بيستم مهر ۱۳۹۹ برابر با يازدهم اکتبر ۲۰۲۰ ، 09:05:59 توسط آذر
در شرایط کنونی که تعمیق بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بصورتی غیر قابل کنترل سراپای نظام را فرا گرفته است، در وضعیتی که سیاستهای داخلی و خارجی هیئت حاکمه بکلی با شکست مواجه شده است، و مهمتر از همه نارضایتی عمومی توده های مردم کل جامعه را فرا گرفته و خشمی انفجار گونه زیر پوست جامعه متراکم شده است، نیروهای امنیتی و سرکوبگران جمهوری آدمکُش علاوه بر تداوم سیاست بازداشت و شکنجه و ارعاب، طناب مجازات اعدام را نه فقط بر گردن دستگیرشدگان اعتراضات،۹۶ و ۹۸، که بر گردن خانواده های بازداشت شدگان نیز تنگ و تنگ تر کرده اند. از اینرو، باید اذعان کرد که اکنون دیگر فقط نیروهای سیاسی و عناصر فعال سازمانهای مبارز و کمونیست و انقلابی نیستند که با خطر مجازات اعدام مواجه اند. اکنون تهدید طناب دار بالای سرِ عموم توده های مردم در حرکت است. دستگاه قضایی و ماموران امنیتی، به ضعف و ناتوانی در به سکوت کشاندن توده ها رسیده اند، باید لغو بی قید و شرط شکنجه و اعدام در جامعه به یک نیروی مادی بازدارنده تبدیل شود. تا بعد از سرنگونی این رژیم آدمکش نیز هرگز کسی جرات راه اندازی شکنجه و برپایی مجازات اعدام را بخود ندهد.
نوشته شده در تاريخ بيستم مهر ۱۳۹۹ برابر با يازدهم اکتبر ۲۰۲۰ ، 07:55:02 توسط شاهین
مشگل اعدام نیست مشگل این است که این رژیم 43 سال است مشروعیت ندارد مدت ها ست مخالفانش را با برنامه ریزی دقیق از بین می برد با ترور با شکنجه با ایجاد بیماری های گوناگون با تصادف های ساختگی ..... این کشتار های غیر محسوس توسط رژیم اخوندی تکذیب می شود چون تعداد این افراد زیاد است و منجر به واکنش شدید مردم خواهد شد اما رژیم جنایتکار برای ترساندن مردم از حدود چند سال پیش توسط اطلاعات سپاه سناریوی جدیدی نوشته است وان این است که هر چند وقت یکبار یکی از مهره های سوخته خود را می کشد و بعد افراد معترض و بیگناه را با پرونده سازی مجرم نشان میدهد و اینگونه به مردم می گوید ما در تظاهرات مردم می توانیم شما مردم را بکشیم ولی شما حتی برای حفظ جانت حق نداری به مامور ما دست بزنی چون ما اعدام می کنیم در نتیجه افرادی مثل جباری ونوید و... فقط با پرونده سازی وزارت اطلاعات کشته شدند واین قتل حکومتی است که با کشتار عده ای بی گناه سعی در ترساندن مردم دارد ولی شرکت مردم در مراسم تدفین هنرمند مردمی جناب استاد شجریان نشان دادند کاه مردم ترس را خورده اند و منتظر فرصت مناسب برای قلع وقمع فرقه اخوندی و ادم کش هایش
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
 طنز/ آگهی‌های دیوار بعد از لغو تحریم‌های تسلیحاتی کشور 
 بازداشت مامور حراست نفت آبادان بعد از بدرفتاری با یک خانم زخمی + فیلم و عکس
 بازدید از آرامگاه محمدرضا شجریان پولی شد
 شرایط وخیم اقتصادی و فشارهای روحی به شهروندان
 صدای آمریکا: پرزیدنت ترامپ در انتخابات پیروز خواهد شد
 جایگاه رییس جمهور در نظام
آرزوت چیه ؟ آرزوم اینه چشامو ببندم بمیرم ریخت مسئولان مملکت رو نبینم !
ماکرون: «جمعیت شیخ یاسین» مستقیما در قتل معلم فرانسوی نقش داشت و منحل می‌شود  
تجمع ساندیس خوران همیشگی در اعتراض به دوچرخه‌سواری دختر بی‌حجاب در نجف آباد
 ترامپ برای مخالفان جمهوری اسلامی بهتر است یا بایدن؟
کشف یک محموله کوکائین به ارزش ۶۰۰ میلیون دلار به مقصد اسرائیل 
 حسن رعیت، شریک بابک زنجانی و از سرکوبگران اعتراضات 88 آزاد شد



آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی