مقامات جمهوری اسلامی طوری حرف می‌زنند گویی آمریکا بیشتر از آنها به توافق اتمی نیاز دارد!


عبدالمنعم سعید (شرق الاوسط) – کشورهای پیشرفته در لحظات گذار سیاسی برای تغییر رویکرد‌های خود با هدف رسیدن به موفقیت و موقعیت بهتر همیشه به «بازبینی» یا «بازنگری» (Review) یا به عبارت دیگر «مکث» (Pause) سیاسی نیاز دارند.

این در حالیست که دولت‌های موفق در مدیریت سیاسی، نیازی به تلاش دائم برای حفظ وضعیت موجود ندارند. یکی از مهمترین ویژگی‌های دولت ایالات متحده آمریکا همین تغییر و تحول و بازبینی و بازنگری در عملکرد سیاسی است که هنگام انتقال از یک دولت به دولتی دیگر در هر دوره‌ای از ریاست جمهوری به ریاست جمهوری دیگری معمول بوده است. شاید بتوان رمز موفقیت و برآمدن این کشور را نیز در قرن گذشته همین تحولات و بازنگری دائم در سیاست‌های خویش دانست. دولت‌های آمریکا همواره رویکردهای خود را با توجه به شرایط تغییر داده و برای لحظه انتقال از مرحله به مرحله‌ای دیگر همیشه آماده بوده و با علائم قابل فهم چه در برخورد با دشمنان و چه با متحدان راه را برای تحقق اهداف خود هموار می‌کنند.

اما اینبار به دلایلی که برای همه شناخته شده و استثنایی است، انتقال از دولت ترامپ به دولت بایدن طبق روال معمول انجام نشد. به همین دلیل برای اعلام نتایج انتخابات با وجود اینکه تأخیری در انجام آن صورت نگرفت اما دیدیم که به دلیل شرایط به وجود آمده اعلام آن به تأخیر افتاد چنانکه تأیید پیروزی دولت بایدن نیز به روش معمول انجام نشد. علاوه بر آن، در کشاکش تغییرات و انتقال آرام قدرت که همواره در این کشور معمول بوده، اینبار وقایع خشونت‌آمیزی رخ داد و دولت کنار رفته‌ی ترامپ آمادگی وداع و سپردن جای خود به دولت بعدی را نداشت. دولت ترامپ به مثابه یک دولت استثنایی علیه همه قوانین و روش‌هایی که دولت‌های پیشین ایالات متحده به آن پایبند بودند، متمرد و ساختارشکن به شمار می‌رود. اکنون دولت بایدن در جبران آن ساختارشکنی دست به کودتا علیه میراث دولت ترامپ زده است، چه در سیاست‌های داخلی و چه سیاست‌های خارجی. این کودتا از طریق بسته بزرگی از تصمیمات اجرایی ریاست جمهوری در مورد سیاست‌های داخلی و خارجی صورت گرفته است.

دولت بایدن و کابینه و اطرافیان وی دوباره به روابط بین ایالات متحده و کشورهای جهان به روش اصلاح و بازسازی «کامپیوتری» پناه برده‌اند به این معنی که وقتی فعالیت کامپیوتر به هر دلیلی مختل شده و از حرکت باز می‌ماند، کاربر به یک فرآیند راه‌اندازی مجدد یا تنظیم مجدد (Resetting) متوسل می‌شود ، اصل وقفه برای بازگشت دوباره به کارآمدی پس از رهایی از شرّ عملکردی که نامناسب و مختل‌کننده بوده برای بازسازی سیستم کامپیوتر یا دولت در نظر گرفته می‌شود.

چنین حالتی که بایدن و کابینه‌اش برای سیستم آمریکا به وجود آورده‌اند چنین است که حتا اگر سیاست‌های دولت ترامپ در برخی جنبه‌ها مثبت هم بوده، اما همه نادرست تلقی می‌شود تا سیستم طبق روال گذشته کار کند. پس کابینه بایدن تلاش می‌کند با «وقفه» دست به اصلاح روندی بزند که انحراف از روند معمول به شمار می‌رود.

دولت بایدن در فرایند این تغییر و اصلاح، اقدامات گسترده‌ای را برای برقراری روابط ایالات متحده با کشورهای مختلف جهان طبق روال گذشته را مد نظر قرار داد. ایران که یکی از مهمترین کشورهای خاورمیانه به شمار می‌رود در راستای این بازنگری گسترده دولت بایدن جای خود را دارد.

واشنگتن بطور علنی اعلام کرد که می‌خواهد به توافق هسته‌ای برگردد، اما دولت قبلی شرایطی را ایجاد کرده که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. در ۲۲ فوریه ۲۰۲۱، سانام وایکل مقاله‌ای در مجله آمریکایی «مسائل بین‌المللی» با عنوان «ثبات در خاورمیانه بیش از یک توافق با ایران را می‌طلبد» منتشر کرد . در این مقاله بیان شد که دولت بایدن وارث مجموعه‌ای از قضایای آشنا مربوط به ایران است: برنامه هسته‌‌ای، زرادخانه پیشرفته، موشک ‌بالستیک، سیاست منطقه‌ای بی‌ثبات کننده و حمایت از گروه‌های تروریستی به ویژه شبه‌نظامیان شیعه مانند حوثی‌های یمن و حزب‌الله لبنان و گروه‌های شیعه عراقی از جمله چالش‌های مهمی هستند که در کنار برنامه هسته‌ای ایران مایه نگرانی جامعه جهانی و کشورهای منطقه به شمار می‌روند.

از ماه مه ۲۰۱۸ که دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین آمریکا از توافق هسته‌ای با رژیم ایران خارج شد و فشارهای تحریمی را علیه تهران افزایش داد، جمهوری اسلامی به فعالیت هسته‌ای خود سرعت بخشید و مدت زمان رسیدن به سلاح هسته‌ای را از یکسال به چند ماه کاهش داد.

اگر چه بایدن همواره تصریح کرده که قصد دارد ایالات متحد را به توافق هسته‌ای برگرداند ولی این بازگشت را به پایبندی ایران به محدودیت‌های توافق هسته‌ای مشروط کرده است. رژیم ایران نیز اعلام کرد، آمادگی بازگشت به تعهدات خود را دارد اگر ایالات متحده تحریم ها را لغو کند. با وجود اعلام آمادگی مشروط از سوی دو طرف اما روند کار به این سادگی‌ها نخواهد بود.

برای پایداری توافق هسته‌ای باید آن را از سرخوردگی و شکست‌های سیاسی در آینده جدا کرد. اطمینان از تداوم توافق هسته‌ای و عدم خروج مکرر یکی از طرف‌های این توافق مستلزم این است که امضاکنندگان نقاط ضعف این توافق را که شامل مهلت داده شده به ایران، شرایط تحریم‌ها، مشکلات خارج از محدوده فعلی توافق هسته‌ای مانند برنامه موشکی، سیاست بی ثبات کننده تهران در منطقه می‌شود باید به گونه‌ای محکم مطرح و حل و فصل کنند. بدون داشتن یک برنامه منطقه‌ای کامل و شامل، دستور کار دولت بایدن درباره جمهوری اسلامی ایران و خاورمیانه همچنان در معرض خطر مخالفت رقبای حزبی در واشنگتن و شرکای ایالات متحده در منطقه قرار خواهد گرفت.

یک هفته پیش یعنی ۳۶ روز پس از ورود بایدن به کاخ سفید، جنگنده‌های آمریکایی مواضع نظامی وابسته به رژیم ایران در سوریه را بمباران کردند. هدف از این بمباران حمایت مجدد از کردهای متحد واشنگتن در سوریه و نشان دادن خشم آمریکا از سیاست ایران در عراق و سوریه و اجرای روند تنظیم مجدد روابط ایالات متحده و ایران بود. بطوری که تعادل کافی بین چماق و هویج وجود داشته باشد. دولت بایدن هنگامی که هویج را برای بازگشت دوباره به توافق هسته‌ای به رژیم ایران نشان داد بلافاصله از متحدان خود در اروپا خواست تا تهران را نسبت به جدی بودن تصمیم ایالات متحده مطلع کنند و برای خوشحال کردن رژیم تهران رابرت مالی را به عنوان نماینده ریاست جمهوری برای مذاکره درباره توافق هسته‌ای با ایران منصوب کرد. اما هویج بایدن برای مقامات تهران به گونه‌ای دیگر تعبیر شد. یعنی آنها تفسیر نادرست کرده و خیال کردند که دولت بایدن در برابر آنها ضعیف عمل خواهد کرد پس با خشونت و افزایش تنش در منطقه به نرمش جو بایدن پاسخ دادند.

مقامات جمهوری اسلامی با خطابه‌های آتشین بار دیگر شعارهای انقلابی خود را سر دادند. آنها گفتند که ایالات متحده از توافق خارج شده و خودش داوطلبانه باید برگردد و تمام تحریم‌‎ها را لغو کند! آنها به گونه‌ای سخن گفتند که گویی آمریکا بیش از آنها به توافق هسته‌ای نیاز دارد! و نه اینکه رژیم ایران بر اثر شدیدترین تحریم‌ها اقتصاد کشور را دچار فقر و فلاکت و نابودی کرده است.

مقامات رژیم ایران گفتند آمریکا باید بدون قید و شرط و بدون به توافق سال ۲۰۱۵ برگردد. همزمان با سر دادن این شعارها در داخل، حملات منطقه‌ای به وسیله شبه‌نظامیان خود را گسترش دادند، یک پایگاه هوایی آمریکایی- عراقی را با راکت هدف قرار دادند. به فرودگاه بین‌المللی اربیل حمله کردند که منجر به تخریب برخی تأسیسات و کشته شدن یک پیمانکار آمریکایی شد. از سویی دیگر حوثی‌ها هم که بایدن آنها را از لیست تروریستم خارج کرد مانند جمهوری اسلامی دست به کار شدند و به مأرب در یمن حمله کردند. رژیم ایران به تنش‌آفرینی در عراق اکتفا نکرد بلکه حوثی‌ها را وادار کرد که حملات موشکی و پهپادی خود را بیش از گذشته به مناطق غیرنظامی مانند فرودگاه ابها در یمن و مناطق جازان در عربستان سعودی افزایش دهند.

اینها پاسخ جمهوری اسلامی ایران به هویج جو بایدن بود! اقدامات تهران و افزایش حملات نظامی نیروهای وابسته به آن بطور غیرمستقیم درستی و مثبت بودن همه اقدامات ترامپ در برابر تهران را تأیید کرد.

چیزی که تهران متوجه آن نیست این است که واشنگتن در عین حال که هویج را نشان داده ولی در تلاش است تا برنامه‌های نظامی و دفاعی خود را با متحدانش در منطقه از سر بگیرد حتا اگر به توافق هسته‌ای هم برسد!

دولت بایدن در اولین اقدام تصمیم گرفته تا نیروهای آمریکایی را در عراق چند برابر کند. همزمان وزیر دفاع او به عربستان سعودی و اسرائیل و کشورهای منطقه خلیج فارس سفر کرد و از قدرت بازدارنگی پدافندی و هوایی آنها مطلع شد. همچنین آمریکا ضربه شدیدی بر مواضع جمهوری اسلامی ایران در سوریه وارد کرد و بیش از ۳۰ تن از فرماندهان وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حمله آمریکا کشته شدند.

آمریکا به همان اندازه که خواهان رسیدن به توافق هسته‌ای با رژیم ایران است، خواستار حفظ نفوذ و حمایت از متحدان قدیمی و سنتی خود در منطقه نیز هست؛ متحدانی که در هیچ برهه‌ای از تاریخ معاصر برای ایالات متحده مشکل‌ساز نبوده‌اند.

رفتار تهاجمی رژیم ایران به ابتکار عمل و هویج بایدن نوعی بی احترامی بود اما حمله نظامی آمریکا نه تنها پیامی به مقامات ایران بود بلکه به متحدان واشنگتن نیز اطمینان داد که روند سیاسی ایالات متحده هنوز به پایان نرسیده است. آمریکا همزمان اعلام کرد که می‌خواهد نقش پر رنگ‌تری در ارتباط با مصر ایفا کند. آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا تماس‌های مکرری با سامی شکری وزیر امور خارجه مصر برقرار کرد.

بایدن همزمان با ملک سلمان پادشاه سعودی نیز تماس گرفت. او در تماس با پادشاه سعودی گفت که ایالات متحده به ریاض به عنوان متحد استراتژیک خود نگاه می‌کند.

بایدن از طریق تماس با عربستان و مصر بار دیگر تاکید کرد که واشنگتن به تعهد خود در دفاع از متحدانش پایبند است. او همچنین بر ضرورت باز کردن مجدد پرونده صلح فلسطینی‌- اسرائیلی و تلاش برای برقراری صلح کامل میان آنها تاکید نمود.

بایدن در عین حال که نمی‎‌خواهد سکان سرنوشت برنامه‌هسته‌ای را به نتانیاهو بسپارد اما بیش از هر رئیس جمهور آمریکایی دیگری به حمایت از امنیت اسرائیل پایبند است. شاید بایدن بخواهد از فشارهای نتانیاهو و تهدیدهای مکرر او علیه بمباران تاسیسات اتمی ایران به عنوان اهرم و ابزاری استفاده کند تا رژیم ایران را مجبور به توافق هسته‌ای جدید بکند.

بایدن از «پیمان ابراهیم» و توافق صلح اخیر میان برخی کشورهای عربی و اسرائیل که در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ اتفاق افتاد به عنوان رویدادی مهم و تاریخی یاد کرد.

در هر صورت، این داستان هنوز در ابتدای راه است و کارشناسان امور و روابط بین‌الملل هنوز درباره استراتژی آمریکا تحلیلی شفاف و واضح نداده‌اند. اما آنچه مسلّم است اینکه ایالات متحده‌ی جو بایدن با ایالات متحده‌ی باراک اوباما به کلی متفاوت است و وضعیت خاورمیانه و ائتلاف‌های جدید منطقه‌ای میان اسرائیل و کشورهای عربی همسایه ایران چهره منطقه را از حیث ژئوپولتیک کاملا تغییر داده‌اند.

*منبع: روزنامه شرق الاوسط
*نویسنده: دکتر عبدالمنعم سعید رئیس هیئت مدیره روزنامه «المصری الیوم» و رئیس و مدیر «مرکز منطقه‌ای مطالعات استراتژیک» در قاهره
*ترجمه و تنظیم از کیهان لندن 
فیلمها و خبرهای بیشتر در کانال تلگرام پیک ایران
[کد مطلب: 224530] [تاريخ انتشار: هفدهم اسفند ۱۳۹۹ برابر با هفتم مارس ۲۰۲۱] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ هجدهم اسفند ۱۳۹۹ برابر با هشتم مارس ۲۰۲۱ ، 10:01:53 توسط کاربر قدیمی!
در ج.ا. یک مشت لات سیاسی کله پوک حکومت میکنند که فقط هارت و پورت میکنند نه اینکه یکطوری حرف بزنند! عقده خودبزرگ بینی طوری کورشان کرده که نمیتوانند ببینند در جهان اطرافشان چه خبر است. در حالیکه با سیاستهای ابلهانه ملارهبر کشور در لبه پرتگاه قرارگرفته طوریکه جهان نگران اوضاع اسفناک مردم فقیر و بدبخت و گرسنه و درمانده ایران است ولی مسئولین حکومتی انگار از شرایط درب و داغان کشور خودشان هم خبر ندارند و همیشه برای همه مشکلاتشان آمریکا و غرب مقصر است! آخوند جماعت همیشه ابله بوده و ابله میماند. فکر میکنند مثلا با جنگ روانی پیروز میشوند؟ فقط هارت و پورت و رجزخوانی و باجگیری بلدند چون پیغمبرشان هم با راهزنی کاروانهای ایرانی شروع کرد! حالا هم که صاحب ایران شدند واویلا....
نوشته شده در تاريخ هفدهم اسفند ۱۳۹۹ برابر با هفتم مارس ۲۰۲۱ ، 19:56:52 توسط پیمان
درست تکرار قضیه اقا غضنفر را که به ده راه نمی دادند دستور چلو کباب برای ناهار میداد 1 بی شرم !
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
فرد مرموز در رونمایی «دستگاه کرونایاب مستعان ۱۱۰» چه کسی است؟ + عکس 
 دلیل توانایی جاسوس ها در ترور فخری زاده و انفجارهای نطنز از نطر زیبا کلام
 سقوط پهباد هسا در خیابان بنیاد ازدواج شاهین شهر اصفهان
توهمات یک دیکتاتور جنایتکار كه به قيمت جان مردم تمام شد
فضای ناامن خیابان‌های ایران برای زنان
مشاور امنیت ملی سابق آمریکا: مانورهای هسته‌ای ایران تحت تاثیر مرگ قریب‌الوقوع خامنه‌ای است 
کاریکاتور/  مستعان ۱۱۰ یک ساله شد 
خاندان خمینی؛ رانده‌شدگان از صحنه سیاسی ایران، آنها که کشتند و کشته شدند 
رمضان قدیروف: قرآن را به ناوالنی ندهید 
 زدن دوز سوم واکسن بیون‌تک فایزر علیه کرونا ضروری است
 حمیدرضا جلائی‌پور: باید مانع از وقوع انقلاب تازه در کشور شد
 صادق زیبا کلام: انتخابات ریاست جمهوری را بایکوت میکنم



آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی