از گزارش محرمانه مدیرکل آژانس و سفر یک روزه او به تهران چه می‌دانیم؟


رسیدگی به سرفصل ایران در جریان ‌نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به جای وین، در تهران آغاز شد.

با بالاگرفتن بحران و سایه افکندن خطر تصویب یک قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران، در شورای حکام، تهران در اقدامی، به زعم گروهی از ناظران «تکراری»، در لحظه آخر، ورق را برگرداند و به یک توافق مقطعی با آژانس دست یافت که شاید از خطر اعمال فشار بیشتر بر خود بکاهد.

بیشتر آنچه طرفین در تهران بر آن توافق کردند، حفظ وضع موجود، توافق برای ادامه گفت‌وگو در راستای همکاری و اهمیت «اعتمادسازی» میان طرفین است. نیاز به چنین توافقی در بند بند گزارش محرمانه مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیده می‌شود اگرچه میزان اثرگذاری تفاهمات تهران و آژانس در این زمینه در هفته‌های پیش‌‌رو جلوه اصلی خود را نمایان خواهد کرد.

روزهای منتهی به این توافق پیش‌بینی می‌شد که با توجه به وسیع‌تر شدن دامنه عدم همکاری تهران با آژانس از یک سو، و پیشرفت هر چه بیشتر برنامه هسته‌ای ایران از سوی دیگر، کشورهای غربی به سمت تصویب یک قطعنامه تنبیهی علیه ایران بروند، که حتی بار دیگر بعد از حدود یک دهه، پای این پرونده را به شورای امنیت سازمان ملل متحد باز کند.

اما در گزارش مدیرکل آژانس چه بود که این‌گونه موجبات اقدام دقیقه نودی ایران را فراهم کرد؟

رافائل گروسی در این گزارش (در اصل دو گزارش، ۱۷ و ۶ صفحه‌ای) که رادیوفردا نسخه‌ای از آن را مرور کرده، به موارد مختلف نگرانی‌های نهاد تحت هدایتش پرداخته و از جمله در یکی از بندهای پایانی گزارش خود نتیجه‌گیری کرده است که «از ۲۳ فوریه سال ۲۰۲۱، فعالیت‌های راستی‌آزمایی و نظارتی آژانس، به شدت تحت تأثیر قرار گرفته است» چرا که در این روز از زمستان سال گذشته ایران اقدام به اجرای قانون مجلس شورای اسلامی از جمله در زمینه توقف اجرای پروتکل الحاقی کرد.

در همین نتیجه‌گیری، رافائل گروسی به شورای حکام گزارش داده است که «اعتماد آژانس از اینکه بتواند علم لازم برای ادامه کارش را داشته باشد، هر روز کمتر می‌شود و در حال حاضر به شدت کاهش یافته است». او در ادامه افزوده «این کاهش اعتماد در صورت نیافتن راهی از سوی ایران، هر روز کمتر خواهد شد».

یکی از دلایل این سخت شدن شرایط برای بازرسان آژانس، مربوط به تجهیزاتی است که یا دسترسی به آنها نداشته‌اند و یا مهم‌تر از آن، نتوانسته‌اند محتویات ضبط‌شده توسط آن‌ها را بازبینی کنند.

«کارت حافظه»؛ نیاز مبرم برای راستی‌آزمایی
در بخشی از گزارش محرمانه مدیرکل که در طول هفته پیش مورد بررسی شورای حکام قرار خواهد گرفت، آقای گروسی درباره چهار دوربین تأسیساتی در کرج توضیح داده و می‌گوید « ایران به این نهاد توضیح داده که این دوربین‌ها به دلیل حادثه‌ای در این تاسیسات، برداشته شده‌اند».

آقای گروسی می‌گوید حدود دو ماه کشمکش و نامه‌نگاری طرفین در این زمینه ادامه داشته و آژانس اصرار داشته که «پیش از آغاز دوباره ساخت لوله‌های سانتریفوژ در این مکان» دوربین‌های نظارتی باید بار دیگر نصب شوند.

محل و رخداد مورد اشاره مدیرکل آژانس، «اقدام خرابکارانه» در شرکت تکنولوژی سانتریفوژ ایران یا «تِسا»، در اوایل تیرماه امسال است. تهران در تأیید رسمی این رخداد حدود دو هفته تعلل کرد و در نهایت به صحبت از «آسیب مختصری به سقف یکی از سوله‌ها» اکتفا کرد.

در حالی‌که بنا بر گزارش مدیرکل آژانس ( که البته اشاره‌ای به ماهیت رخداد مورد نظر ندارد)‌ وقتی که در نهایت تهران آماده نشان دادن دوربین‌های این تأسیسات شد، یکی از آن‌ها به طور کامل منهدم شده،‌ دوربین دوم به شدت ضربه دیده، و تنها دو دوربین از جهار دوربین سالم هستند. اگرچه که بنا بر شیوه‌ای که جمهوری اسلامی ایران از زمستان پی‌گرفته، بازرسان آژانس تصاویر این دوربین‌ها را ندیده و بر مبنای گزارش مدیرکل آژانس «در میان بقایای دوربین منهدم شده، حافظه و بخش ضبط کننده تصاویر ، در میان اقلامی که به آژانس نشان داده شده، ‌نبوده است».

موضوع تأسیسات تِسا تنها یک نمونه از نیازهای بازرسان آژانس برای راستی‌آزمایی از تأسیسات اعلام شده ایران را نشان می‌دهد که حال بنا بر توافق تهران، قرار است دست‌کم خدمات رسانی به دوربین‌ها و جایگزین کردن حافظه آن‌ها ادامه یابد، تا روزی که با «احیای برجام» متخصصان آژانس بتوانند صلح‌آمیز بودنِ اقدامات ایران در این تأسیسات را تأیید کنند.

سؤالات باقی‌مانده؛ گذشته‌ای که همچنان دامن‌گیر ایران است
اما همه چالش روابط تهران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیرامون راستی‌آزمایی از رفتار امروز جمهوری اسلامی در زمینه هسته‌ای نیست. از بیش از یک سال پیش مدیرکل آژانس، گزارشی مجزا به شورای حکام آژانس ارائه می‌دهد تا درباره وضعیت اجرای توافق‌ پادمانی بر مبنای ان‌پی‌تی، پیمان عدم اشاعه تسلیحات هسته‌ای، گزارش دهد.

گزارشی کوتاه درباره روندی که آژانس تلاش کرده سؤال‌ها خود را در مقابل نمایندگان ایران قرار دهد، و درباره اماکن یا موادی که تهران درباره آن به آژانس گزارش نداده تحقیق کند، اما به جز در مقاطعی که تهران خود را آماده همکاری در این زمینه نشان داده، آژانس راه به جایی نبرده است.

یکی از بهانه‌های تهران در این زمینه این است که سؤالات این نهاد بین‌المللی برمبنای «آرشیو هسته‌ای ایران» شکل گرفته که در سال‌های اخیر توسط اسرائیل ربوده شد و در اختیار قدرت‌های غربی و همچنین آژانس قرار گرفت. مقام‌های اسرائیل می‌گویند این آرشیو سندی است که نشان می‌دهد تهران در پی ساخت سلاح اتمی بوده است.

تهران هم در مقابل نه تنها این اتهامات را رد کرده بلکه می‌گوید پرونده پرسش‌های آژانس درباره گذشته احتمالاً نظامی برنامه هسته‌ای ایران، که به پی‌ام‌دی مشهور است، در زمان اجرای برجام بسته شد، و نیازی به گشودن دوباره آن نیست.

اما رافائل گروسی مدیر کل نسبتاً تازه‌نفس آژانس، همچنان مصرانه در پی دریافت پاسخ به سؤالات نهاد تحت هدایتش است. از همین رو هم در توافقی که روز جمعه بیستم شهریور با محمد اسلامی، رئیس تازه سازمان انرژی اتمی ایران به دست آورد، به مواردی چون دیدار در اسرع وقت، در حاشیه کنفرانس عمومی آژانس در وین، و یا سفر قریب‌الوقوع رافائل گروسی به تهران «برای مذاکره در سطح عالی» و با هدف افزایش همکاری میان ایران و آژانس در زمینه‌های مختلف و گفت‌وگو درباره مسائل مورد نظر هر دو طرف اشاره شده است.

مارپیچ توافق تهران تا مذاکرات احیای برجام
واکنش مقام‌های اروپایی و روس به توافقی که رافائل گروسی در تهران به دست آورده، ضمن استقبال، حاوی یک واقعیت انکارناپذیر است و آن اینکه همه فرازونشیبی که تهران و آژانس در هفته‌های اخیر درگیر آن بودند، بی ارتباط به مذاکراتِ متوقف‌شده برای احیای برجام نیست. انریکه مورا تسهیل‌گر مذاکرات احیای برجام در وین و دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا در این مذاکرات، روز بیستم شهریور در حساب توئیتر خود نوشته بود که توافق تهران و آژانس فضایی برای دیپلماسی ایجاد می‌کند.

اما با روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی، رویکرد تهران به « دیپلماسی» که در روزهای گذشته میان مقام‌های اروپایی،‌ آمریکایی و روس در پایتخت‌هایی چون پاریس و مسکو در جریان بوده -و به نوشته وبسایت امواج مدیا منجر به توافق تهران در قبال عدم صدور قطعنامه شورای حکام شده- مشخص نیست. نه تنها مشخص نشده که تهران چه زمانی به میز مذاکره برای احیای برجام بازمی‌گردد بلکه حتی هدایت‌کننده ارشد آن مذاکرات هم منصوب نشده است.

این روزها در تهران گمانه زنی درباره این موضوع شدت گرفته و به نظر می‌آید در میان طیف‌های مختلف اصولگرایان زورآزمایی پر فراز و نشیبی در جریان است و به نوشته رسانه‌هایی چون «اعتماد» و «امواج‌مدیا» تا اینجای کار پیشروی این رقابت نزدیکان سعید جلیلی، و مشخصا علی باقری ‌کنی است که انتصاب او به سمت مذاکره کننده ارشد، می‌تواند مسیر پیش‌روی برجام را پرچالش‌تر از گذشته کند.

آقای باقری نه تنها رویکردی تندروانه و حداکثری در موضوع مذاکره با غرب دارد و از منتقدان برجام به شمار می‌رود بلکه عدم تسلط او به ملزومات اولیه دیپلماسی از جمله زبان مشترک میز مذاکره، انگلیسی، می‌تواند کار را چه در وین و چه شهرهای دیگر سخت‌تر کند.

هانا کاویانی/ رادیو فردا
 
فیلمها و خبرهای بیشتر در کانال تلگرام پیک ایران
[کد مطلب: 234678] [تاريخ انتشار: بيست و دوم شهريور ۱۴۰۰ برابر با سيزدهم سپتامبر ۲۰۲۱] [ نسخه مناسب چاپ ]
تقسيم با ديگران:

در زمینه‌ی انتشار نظرات کاربران گرامی رعایت چند مورد ضروری است
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
  • «پيک ايران» مجاز به ویرایش ادبی نظرات کاربران است
  • مطالبی که حاوی کلمات رکيک، غير اخلاقی و يا توهين به ديگران باشد منتشر نميشوند
  • نظراتی که پیرامون این خبر نباشد منتشر نمیشود
  • نطرات حاوی لينک منتشر نميشوند
نام: (الزاميست)
نظرات شما (حداکثر تعداد حروف با احتساب فاصله بين حروف 1000 حرف ميباشد):

Captcha
اعدادی را که در تصویر بالا می بینید (بدون فاصله گذاشتن میان آنها) در باکس زير وارد کنید و سپس دکمه ارسال را کليک کنيد
نظرات خوانندگان
نوشته شده در تاريخ بيست و دوم شهريور ۱۴۰۰ برابر با سيزدهم سپتامبر ۲۰۲۱ ، 08:33:19 توسط آذر
فشارها بر ج-ا، برای ادامهٔ مذاکرات برجام از نقطه‌ای که در ۳۰ خرداد متوقف گردید، تشدیدِ شده است. اما هیچ راهی جز مذاکره و بده و بستان برای رسیدن به توافق که خواست هر دو طرف است، وجود ندارد و هیچ دولتی و کشوری امروزه نمیتواند از سلاح هسته‌ای استفاده کند، مگر آنکه خودش نیز نابود شود. نکته مهم این است که چنین اقدامی میتواند توازن سیاسی موردنظر آنها را در خاورمیانه برهم بزند. در میان قدرتهای امپریالیست نیز اختلاف بر سر برجام و تحریمهای آمریکا وجود دارد. گرچه دولت آمریکا برای احیای برجام از حمایت اتحادیه اروپا برخوردار است، اما زیر فشار قرار دارد که خواستار حل فوری تر نزاع و برچیده شدن تحریمها برای صدور سرمایه و کالا به ایران و مقابله با تصرف بازار سودآور ایران توسط چین است. رئیس شورای اروپا در گفتگوی اخیر با رئیسی در همان حال که بر ازسرگیری مذاکرات تأکید داشت اما همزمان بر علاقه جدی اتحادیه اروپا برای تقویت روابط دوجانبه و گسترش همکاریهای اقتصادی با ایران تأکید نمود و گفت: تحریمها تأثیر نامطلوبی بر روابط اتحادیه اروپا و ایران باقی گذاشته‌اند. اتحادیه اروپا مایل است شریک صادق ایران بماند !!!
ساير مطالب اين بخش
پربازديدهای اين بخش
 خبرگزاری تسنیم٬‌ وابسته به سپاه پاسداران٬ ابراهیم رئیسی را «جلاد ۶۷» خواند 
 بانک ملی ایران در آستانه ورشکستگی
کدهای علی خامنه‌ای برای تعلیق ورزش ایران؛ از نابودی اسراییل تا حجاب اجباری 
اشتباه رئیسی حتی در خواندن یک متن از روی کاعذ
 بیلبوردهای تبلیغاتی عجیب در سطح تهران
عضو طالبان: امیرالمومنین ما امیرالمومنین کل جهان است/ فعلا موقعیت نداریم که بگوییم، ایران، پاکستان، تاجیکستان و ازبکستان قلمروی ما هستند 
 گزارش نیویورک تایمز از چگونگی کشته شدن فخری‌زاده با مسلسلی که از هزاران کیلومتر دورتر کنترل می‌شد 
چرا گرجستان به ایرانیانی که در این کشور خانه و کاسبی دارند اجازه ورود نمی دهد؟ 
 یک چهره نظامی امنیتی تندرو دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام شد
* انتقال شهروندان قزاق تبار ایرانی به قزاقستان
* دستگیری ۵۴ ایرانی در عراق
  روزنامه جمهوری اسلامی: آقای شریعتمداری خجالت بکشید به خاطر رابطه عاشقی_معشوقی خود با طالبان
 میثم رضایی متهم ردیف اول پرونده مفتاح رهنورد در زندان فوت کرد



آگهی های تجارتی


پايان آگهی های تجارتی